۲۸ ارديبهشت ۱۳۸۹
پیام خطبه حضرت فاطمه الزهرا این بود: پافشاری بر ظاهر به معنای این نیست که دین‌داران بزرگی هستیم
رئیس‌جمهور سابق کشورمان با اشاره به دلایلی که موجب شد، فاطمه، فاطمه شود، تصریح کرد:« امروز تجلیل از حضرت زهرا(س) یعنی انسان بنده خدا باشد، نه ظلم بکند و نه ظلم بپذیرد؛حق و حرمت انسان را نگاه دارد و بکوشد که جامعه آن جامعه اخلاقی و مبتنی بر عدالت باشد.»

رییس موسسه بین المللی گفتگوی فرهنگها و تمدن ها در مراسم شام غریبان فاطمه الزهرا(س) که پیرو سنت هر ساله اخیر و با حضور اصحاب فرهنگ، هنر و رسانه و دوستداران اهل بیت(ع) برگزار شد، سخنرانی خود را با این سئوال آغاز کرد که « چرا فاطمه فاطمه است؟»
سیدمحمد خاتمی گفت:« زیراهایی که در برابر این چرا گفته خواهد شد منحصر به آنچه در اینجا بیان می‌شود نیست و بسیار بیش از این است ولی چند نکته‌ای را که به ذهنم رسیده است بیان می‌کنم.»
سیدمحمد خاتمی ادامه داد:«حضرت زهرا (س)، دختر پیامبر(ص) است که این افتخار بزرگی است، ولی پیامبر دختران دیگر هم داشته است و این افتخار نصیب دیگران هم شده است ولی هیچ کدام فاطمه نشده‌اند.»
وی یادآور شد:«پیامبر در مورد زهرا(س) می‌فرماید فداها ابوها؛این را پیامبر(ص) می‌گوید که به نص قرآن " ما ینطق عن الهوی ان هو الا وحی یوحی "البته این بدان معنا نیست هر چه پیامبر می‌گوید و انجام می‌دهد وحی الهی است، وحی مشخص و محدود است.»
رئیس‌جمهورسابق کشورمان تصریح کرد:«اما فراز آغازین این آیه مطلق است، یعنی پیامبر هیچ گاه از روی هوی و هوس سخن نمی‌گوید پس اینكه پیامبر می فرماید جانم به قربان فاطمه؛ کلام احساساتی صرف نیست هرچند عاطفه یک نعمت بزرگ الهی است وپیامبر اکرم هم از سطح بالای عاطفه برخوردار است و طبیعی است فرزند خود را دوست بدارد و گرامی بدارد اما عاطفه پیامبر معطوف به خیر و حقیقت است.»
وی با بیان اینکه «این تعبیر بزرگ پیامبر که جان من فدای زهرا باد یک امر گزافه نیست»، اظهار داشت:« پیامبر عظمت بزرگی در این خانم بزرگواردیده است که این حرف را زده است.کسی این سخن را می گوید كه طبق حدیث قدسی خداوند درباره او می فرماید:" لولاك لما خلقت الأفلاك"آفرینش به خاطر او آفریده شده است؛انسان کامل و گل سر سبد همه کائنات است.»
رئیس موسسه بین‌المللی گفتگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها تاکید کرد:«این حدیث قدسی دربیان عارفان والا مقام اسلامی به زیبایی و درستی تبیین شده است، آنجا که از حقیقت محمدیه نام برده‌اند که شخص پیامبر در یک محدوده زمانی خاصی به دنیا آمده‌اند و از دنیا رفته اند و زندگی کرده‌اند، اما شخصیت پیامبر و آن حقیقت نوری که پیامبر در وجودش بود ؛ آغاز و انجام هستی است و آن حقیقت عظمت و زیبایی جاری در سراسر تاریخ از ازل تا به ابد هست.»
وی افزود:«این انسان با این عظمت به زهرا(س) می‌گوید جان من فدای تو باد.آیا این نشانه این نیست که چرا فاطمه فاطمه است؟»
سید محمد خاتمی افزود:«همچنین پیامبر سرچشمه جریان زلال و و پر بركت امامان و تاریخ است؛اینكه تاریخ از نسل پیامبر از دخترانی غیر از فاطمه غفلت كرده است یك تقدیر الهی است تا عظمت فاطمه به عنوان ام الائمه و پاكان و نیكان امت پیامبر درخشنده باشد. »
رئیس‌جمهور سابق کشورمان با اشاره به اینکه با بررسی شخصیت حضرت زهرا(س) نیز می‌توان به عظمت این شخصیت پی برد، گفت:«انسان بزرگواری که عمر بسیار کوتاه داشت ولی این عمر سراسر فضیلت و خدمت و بزرگی بود، حضرت فاطمه بعد از هجرت کم وبیش در همه جریانات نقش ممتازی در کنار پیامبر دارد؛حتی در جنگ‌ها و در تدارک آنها و پشت جبهه ها و در تمهید امور برای موفقیت پیامبر و دفع فتنه‌ها و خطرها و بعد از رحلت پیامبر با اینکه عمر حضرت زهرا 75 یا 95 روز بیشتر دوام نیاورد این نقش ممتازتر و بارزتر هم شد.»
وی تاکید کرد:«عظمت زهرا را در دغدغه‌های او می‌توان یافت.دغدغه‌هایی که بخشی از آن در بیانات و رفتار او آشکار شد و به نظرم مهمترین دغدغه حضرت زهرا(س) انحرافی بود که احساس می‌کرد دارد ایجاد می‌شود و در نتیجه آن سرنوشت شومی نه تنها برای امت پیامبر بلکه برای تاریخ بشر رقم ‌زده می‌شود.»
رئیس بنیاد باران تصریح کرد:«وقتی به نام دین می‌خواهند وارد حوزه اجتماعی فعالیت ‌شوند و حکومت کنند انحراف باعث نگرانی بیشتر می‌شود چرا که حضور دین در عرصه حیات اجتماعی یک شمشیر دو لبه است.»
رئیس‌جمهور سابق کشورمان ادامه داد:« محور دین حق است و زیبایی و عدل و کرامت انسان و عرفان و معرفت و اخلاق.اگر نظم اجتماعی بر اساس این امور که جوهر دین هستند شکل بگیرد معلوم است که چه زندگی زیبایی برای همه انسانها رقم خواهد خورد.»

خاتمی یادآور شد:«این دیدگاه و روال و روش به انسان آزادی می‌دهد و به آزادی انسان لطافت. انسان را بر می‌آورد و هر انسانی از آن جهت که انسان است حرمت می‌یابد، عدل بر جامعه حاکم می‌شود، اخلاق اساس ارتباط افراد با یکدیگر و افراد با حکومت می‌شود.»
وی افزود:« اگر به جای اراده معطوف به خیرکه در واقع باید محتوای نظام دینی باشد اراده معطوف به قدرت بود آن وقت مشکلات بزرگی فراهم می‌آید، انسان‌ها در رنج قرار می‌گیرند.»
رئیس‌جمهور سابق کشورمان ادامه داد:« در این صورت دین به تعبیر امیرالمومنین پوستین وارونه‌ای می شود که به جای اینکه انسانها را گرم کند آن‌ها را می‌ترساند؛ دل‌زده می‌کند و انحرافات بزرگی ایجاد می‌کند و بسیاری از ناروائی‌ها به نام دین توجیه می‌شود ظالم بجای عدل توجیه می شود استیلا طلبی بجای مردم داری و مردم خواهی تقدس می گردد و حتی بیانگران ونمایندگان اصلی دین در سختی و تنگنا قرار می‌گیرند و کسانیکه فساد اخلاق ورفتار، فساد عقیده و فساد عمل و رفتار دارند بر جامعه حاکم می‌شوند.»
رئیس بنیاد باران همچنین گفت:«مگر چقدر طول کشید از آنگاه که حضرت زهرا(س) اظهار نگرانی کرد تا آنگاه که بر جسته‌ترین انسان زمان و تنها نماینده روح بلند پیامبر(ص) و بیانگر حقیقت دین، حضرت ابا عبدالله(ع) به عنوان خروج کننده علیه حكومت دینی ازپای درآمد؟»
رئیس دولت اصلاحات تصریح کرد:« حضرت زهرا از این نگران بود که این انحراف اگر در اول هم خیلی بزرگ نباشد در آینده مصیبت‌های بزرگی برای بشر ایجاد کند.»
وی افزود:« حضرت زهرا(س) در این مدت کوتاه هم با بیانش و هم با رفتارش این دغدغه‌ها را بیان داشت بخصوص در آن خطبه بلند و بزرگش، نه از نظر کمیت که بلند از نظر محتوا و یکی از شگفتی‌ها و معجزه‌های هستی است آن را آشكار كرد.»
خاتمی یادآور شد:« آن انسان رنجیده، آسیب دیده، غصه دار و اندوهناک آمد و فی البداهه در مسجد در حضور مردم این خطبه را با حمد و سپاس خداوند و با عرضه درست حقیقت چهره دین و بخصوص محتوای احکام و ارزش‌های اسلامی ایراد کرد تا نپندارند که اگر ما بر ظاهر پا فشاری کردیم دین داران بزرگی هستیم.»
وی با اشاره به اینکه دین محتوایی دارد كه اعمال ومناسك دینی همچون حج و نماز و روزه باید وجود داشته باشند، اظهار داشت:« این محتوا در بیان کوتاه حضرت زهرا به خوبی مشخص شده است و سپس اینکه این مردم شایسته کدام حکومتند و کدام حکومت شایسته مردم است؟بحثی که درباره امامت مطرح می‌کند و بعد بیان حق خود كه انرا پایمال شده می بیند و حق انسانهاهم در این خطبه مورد اشاره و توضیح قرار می‌گیرد.»
رئیس دولت اصلاحات ادامه داد:«من مطمئنم حضرت زهرا(س) به خاطر اینکه فدک را به لحاظ مادی از دست داده بود نگران نبود بلکه از این جهت که داشت حق کشی می‌شد و این حق کشی اگر باب می‌شد که شد در سراسر تاریخ مصیبت‌های بزرگی را ایجاد می‌کرد.»
رئیس‌جمهور سابق کشورمان افزود:« به همین دلیل وقتی امیرالمومنین(ع) سر کار آمد گفتند آن وقت شما در اقلیت بودید نتوانستید فدک را بگیرید حالا که به قدرت رسیده‌اید آن را احیاء کن آن حضرت فرمود ما را با فدک چه کار؟»
وی تصریح کرد:« تکیه روی حق انسانی حقی که نباید ضایع شود، حقی که حکومت باید پاسدار آن باشد و سایر مسائلی که حضرت زهرا گفت، این دغدغه‌های او بود که حضرت را فاطمه کرده است و امروز تجلیل از حضرت زهرا(س) یعنی تجلیل از این ملاک‌ها، اینکه انسان خدا را بشناسد، بنده خدا باشد نه ظلم بکند و نه ظلم بپذیرد،حق و حرمت انسان را نگاه دارد و بکوشد که جامعه آن جامعه اخلاقی و مبتنی بر عدالت باشد.»
وی خاطر نشان کرد:« لحظاتی که اکنون در آن قرار داریم لحظات بسیار سختی برای خاندان رسول الله و حضرت علی و فرزندان حضرت زهرا است، این نکته را برای درک سختی ان عرض کنم که امیرالمومنین که کانون شجاعت و مظهر شکیبایی و پایداری و پاسداری است و در هیچ مصیبت و مشکلی خم به ابرونیاورد، در عزای زهرا گفت من کم اورده‌ام و صبر من تمام شد و این نشانه رنجی است که خاندان حضرت زهرا از فراق او کشیدند و تاریخ نیزدر غم این درد بزرگ سرشار شد.»

مسجد جامعی: عشق ایرانیان به اهل بیت ریشه تاریخی در فرهنگ ایرانی دارد

به گزارش روابط عمومی دفتر سیدمحمد خاتمی همچنین در این مراسم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت اصلاحات تاکید کرد که عشق و ارادت ایرانیان به حضرت فاطمه زهرا(س) ریشه تاریخی در فرهنگ ایرانی دارد وهر کجا که فرهنگ ایرانی رفته ،عشق و ارادت به اهل بیت را با خود برده است.
احمد مسجد جامعی در مراسم شام غریبان حضرت فاطمه زهرا(س) که با حضور اصحاب فرهنگ، هنر و رسانه، علاقمندان به آن حضرت و همچنین حجت الاسلام و المسلمین سیدمحمد خاتمی به رسم سال‌های پیشین برگزار شد، گفت:« در نخستین سالهايی که این مراسم انجام شد تعداد هنرمندان و شاعرانی که در خدمتشان بودیم، کمتر بود و سال به سال بر تعداد این عزیزان افزوده شد و این بزرگواران این مجلس را محل مناسبی برای ابراز عشق و ارادت خود به حضرت زهرا(س) یافتند.»
وی با اشاره به برگزاری مراسم امسال در محلی به غیر از موزه ملی قرآن که سالهای پیشین این مراسم در آن‌جا برگزار می‌شد، اظهار داشت:« امسال که به رغم وجود محدودیت‌ها شاهد همدلی بیشتری بین اهالی فرهنگ و هنر بودیم ، حتی برخی دوستان سفر خود را لغو کردند تا در این مجلس به شعرخوانی و مدیحه سرایی بپردازند، چرا که این بزرگواران معتقد بود‌ند که در شرایط دشوار بهتر می‌توانند ارادت خود را به حضرت زهرا ابراز کنند.»
مسجدجامعی با اشاره به برگزاری نمایشگاه «فاطمه زهرا(س) از منظر طراحان گرافیک معاصر ایران» با بیش از 30 اثر گرافیکی و خوشنویسی در حاشیه این مراسم، یادآور شد که این نمایشگاه کاملا به صورت خودجوش و غیر دولتی برگزار شده و از ظرفیت‌هایی جزعشق وارادت به اهل بیت و حضرت زهرا بهره نمی‌گیرد.
وی همچنین به ارسال چند اثر از سوی هنرمندان اهل سنت درباره حضرت زهرا(س) به این نمایشگاه اشاره کرد و گفت:« این اتفاق بسیار طبیعی بود چرا که عشق و ارادت به حضرت زهرا(س) یک ریشه تاریخی در فرهنگ ایرانی دارد و هویت ایرانی با علاقه به اهل بیت پیوند خورده و همه گروه‌ها و اقوام این سرزمین، این عشق و ارادت را دارند و هر کجا که فرهنگ ایرانی رفته این عشق و علاقه را با خود برده است.»
مسجدجامعی ادامه داد:« درباره ارادت ایرانیان به حضرت زهرا(س) ذکر همین نکته بس؛ که از زمانی که شناسنامه گرفتن در کشورمان باب شد، در همه این سال‌ها، نام فاطمه یا القاب حضرت بیشترین نامی بود که پدران و مادران ایرانی برای دختران خود انتخاب کردند.»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت اصلاحات یادآور شد:« در دوره‌های مختلف تاریخی، ضرب المثل‌های فراوانی متناسب با شرایط آن دوره با تاسی از گفتار؛روش و منش فاطمه زهرا(س) توسط مردم زبان زد شده است.در ضرب المثل‌های ایرانی هم اشاره به زندگی و کلام حضرت زهرا(س) بسیار دیده می‌شود و در این سال‌ها نیز افرادی چون علی اکبر دهخدا به این ضرب المثل‌ها توجه کرده‌اند.»
وی افزود:« در دوره تاريخي معاصر ضرب المثل‌هایی به کار گرفته می‌شد که متناسب با آن شرایط بود و یکی از این ضرب المثل‌ها "حق زهرا بردن و دين پیامبر داشتن" بود.»
مسجد جامعی در مورد این ضرب المثل‌ها اظهار داشت:« «یاس کبود»ی که این روزها در ادبیات فاطمی به کار می‌رود یادآور اهانتی است که صورت گرفت و به ساحت حضرت جسارت شد و يا آنكه شبانه و غريبانه حضرت را به خاك مي سپارند .آنچه در باب ميراث مادي و معنوي پيامبر اتفاق مي افتد و فاصله گرفتن ياران قديم از سيره و سلوك پيامبر مصداق اين مثل است.»
به گزارش روابط عمومی دفتر سیدمحمد خاتمی ؛ نمایشگاه «فاطمه زهرا(س) از منظر طراحان گرافیک معاصر ایران» همزمان با شام غریبان اهالی فرهنگ، هنر و رسانه برای آن حضرت، برپا شد و مورد بازدید سید محمد خاتمی نیز قرار گرفت.
آثار ارائه شده در این نمایشگاه که با همت احمد مسجدجامعی و برای نخستین بار سال گذشته در محل موزه ملی قرآن کریم به نمایش درآمد، مجموعه‌ای از آثار جمعی از گرافیست های کشور است که با موضوع حضرت زهرا(س) به خلق اثر پرداخته و مجموعه‌ای در این سطح، مختص آن حضرت و با رویکرد حرفه‌ای گرافیکی، در نوع خود بی نظیر محسوب می شود.
امسال نیز این نمایشگاه همزمان با شام غریبان فاطمه صدیقه و با نمایش 30 اثر گرافیکی و خوشنویسی برای دومین سال متوالی برپا شد که مورد بازدید حجت الاسلام والمسلمین سید محمد خاتمی قرار گرفت.
در این نمایشگاه مجموعه آثاری از سید محمد احصائی، قباد شیوا، سید محمد فدوی، مهنوش مشیری، فرزاد ادیبی، صداقت جباری ، بیژن صیفوری وجمعی دیگر از گرافیست های کشور از جمله تعدادی از هنرمندان اهل تسنن با موضوع فاطمه زهرا(س) به نمایش گذارده شد.

*حاشیه های مراسم* :
*مجلس عزای اهالی فرهنگ، هنر و رسانه برای حضرت زهرا(س) که از سال 1385 همه ساله توسط احمد مسجدجامعی، با مشارکت مادی و معنوی هنرمندان و سخنرانی سید محمد خاتمی برپا می شود و در آن شاعران و هنرمندان به زمزمه مصیبت آن حضرت و اجرای برنامه و مرثیه خوانی می پردازند، امسال با استقبال قابل توجه اهالی فرهنگ، هنر و رسانه همراه بود.
*در ابتدای این مراسم سوره مبارکه یاسین توسط قاری برجسته قرآن سید علی موسوی قرائت و ثواب آن به روح حضرت زهرا(س)اهداء شد.
*پرده‌ای گرافیکی با تصویر بارگاه ملکوتی ائمه(ع) مدفون در بقیع به سال 1308 هجری قمری که اصل این تصویر در کتابخانه استانبول نگهداری می شود، طراحی شده بود که در این مجلس از آن رونمائی شد و مورد توجه حضار قرار گرفت.
*کتیبه ای 12 لتی که کار مشترکی از صداقت جباری و فرزاد ادیبی است و با محوریت سوره کوثر خلق شده به سید محمد خاتمی اهداء شد.
*سیدحسام الدین سراج و سید عبدالحسین مختاباد در این مراسم به مرثیه‌خوانی پرداختند.
* * تعدادی از شعرای حاضر در مجلس ازجمله ساعد باقری، افشین علاء، بیوک ملکی، سهیل محمودی، فاطمه راکعی، فاطمه سالاروند به شعرخوانی درباره مقام و منزلت حضرت زهرا(س) و اهل بیت(س)پرداختند.
*در هنگام مرثیه‌خوانی سید حسام‌الدین سراج که دقایقی قبل از اذان مغرب و عشاء بود، حال و هوای معنوی خاصی بر جلسه حاکم شد و در هنگام خواندن مرثیه اشک از چشمان این هنرمند برجسته کشورمان سرازیر بود.
* در این مراسم حجت الاسلام سیدمحمود دعایی، حجت الاسلام مجید انصاری، حجت الاسلام شریعتی، احمد خرم، سعید شریف‌زادگان، جمشید انصاری ، محسن امین زاده ، محمد جواد حق‌شناس و جمعی دیگر از شخصیت‌های مذهبی، سیاسی و فرهنگی کشورمان حضور داشتند.
* سهیل محمودی که اجرای این برنامه را بر عهده داشت، ازآیت‌الله توسلی، قیصر امین‌پور، احمد بورقانی، سیف الله داد، طاهره صفارزاده و دیگر هنرمندان و شخصیت‌هایی که از دنیا رفته‌اند و سال‌های پیش در این مراسم حاضر بودند یاد کرد.
* در پایان مراسم، نماز مغرب و عشاء به امامت حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمد خاتمی برگزار شد.