۲ دى ۱۳۸۸
دیدار سیدمحمد خاتمی با اعضای شورای عمومی انجمن اسلامی دانشگاه تهران
سیّد محمّد خاتمی در آستانه ایام تاسوعا و عاشورای حسینی در دیداری صمیمانه با اعضای شورای عمومی انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاههای تهران و علوم پزشکی تهران با اشاره به اخباری که در روزهای اخیر درخصوص نامه وی به رهبری و موضع ایشان منتشر شده تصریح کرد: اگر بخواهم هر روز در مقابل این دروغ گویی ها و دروغ پردازیها عکس العمل نشان دهم که البته نمی خواهم، باید همه كار خود را رها کنم. در روزهای اخیر مطالبی را به من نسبت داده اند که طی نامه ای به رهبری نوشته ام و بعد هم مطالبی را به رهبری نسبت می دهند که رهبری هم فلان موضع را گرفته اند! نمی دانم به چه دلیل و با چه جرأتی هر دروغی را به هر فردی نسبت می دهند. اینها همه دروغ است. باید به خدا پناه برد از این همه جعل و دروغ پردازی، آن هم به نام نظام.
سید محمد خاتمی سخنان خود را با اشاره به فضیلت قرائت سوره فجر آغاز کرد و به روایتی از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام اشاره کرد که فرموده اند: سوره فجر را زیاد بخوانید که آیات آخر آن در مورد جدّم حضرت ابا عبد الله الحسین علیه السلام است
"یا أیتها النفس المطمئنة ارجعی إلى ربك راضیة مرضیة فادخلی فی عبادی وادخلی جنتی"
مصداق نفس مطمئنه حضرت ابا عبدالله الحسین است. هدف از خلقت کائنات آفرینش انسان و شکوفایی وجود آدمی است؛ و هنگامی وجود انسان شکوفا شده، به اوج خود می رسد که به اطمینان دست یابد و اطمینان حاصل نمی شود مگر در اوج ایمان یعنی ثبات،استواری چون کوه. انسانی که صاحب نفس مطمئنّه می شود انسان کامل است، انسان آرام، موفق و سعادتمند.
خداوند مؤمنان راستین را اینگونه توصیف می کند: ترس و حزن در وجودشان راهی ندارد. تمام مسائل و مشکلات که عامل بدبختی و رنج آدمیان است از خوف یا غم نشأت می گیرد. جایی که در آن ترس و غم نباشد بهشت است و مؤمن کسی است که ترس و غصه و غم در وجودش راه ندارد. نه به این معنی که در این دنیا غصه یا غم یا زمینه هایی برای ترس وجود ندارد، بلکه نفس مطمئنّه در مقابل این مسائل ثبر می کند، چنانکه حضرت اباعبدالله این چنین بود.
شاه بیت سخنان حضرت امام حسین در حرم شریف نبوی پیش از ترک مدینه این بود که "راضی هستم به آنچه خدا به آن راضی است"؛ سخنی که در واپسین لحظه حیات ایشان در آن گودال نیز بر زبان مبارکش جاری شد:
" الهی رضی برضاک، تسلیما لامرک"
این طلب رضا نشانه نفس مطمئنه است.
محرم ماه اباعبدالله است که در بحبوحه طوفانهای سهمگین دروغ، تزویر و بیداد با هدف والای اصلاح در امت جدّش و زنده کردن امر به معروف و نهی از منکر نهضت ماندگاری را پایه می گذارد که درخت تناور اسلام را زنده و بالنده نگاه می دارد.
اگر خطایی از کسی سر بزند باید نهی از منکر و امر به معروف کرد، براساس موازین مشخص شده از سوی اسلام و نه با خشونت و چماق. امر به معروفی که امام حسین برای زنده کردن آن قیام کرد ایستادگی در مقابل یک رژیم ستمگر است. امر به معروف و نهی از منکر همان داشتن دغدغه سرنوشت جامعه و ایستادگی در مقابل انحرافات و شجاعت در بیان حق و فراتر از آن جان فشانی است.
رئیس جمهوری سابق ایران سپس خطاب به حاضرین گفت: از بزرگترین وظایف دانشگاه و انجمنهای اسلامی دانشگاهها نقد و بیان مشکلات و ایستادن در مقابل انحرافات است و این امر مستلزم وجود آزادی است. آزادی ولنگاری نیست. آزادی یعنی اینکه انسان بتواند عقیده خود را بیان کند و با شجاعت قدرتمندان را نقد کند. آزادی یعنی کاهش و برداشتن هزینه انتقاد و اعتراض در جامعه.
سالها قبل وقتی در جمعی شعار "مرگ بر ..." سر می دادند، گفتم شعار مرگ سر ندهید، شعار ما شعار زندگی است؛ شعار ما شعار زنده باد مخالف من است. و معنای این زنده باد این است که اگر مخالفتی نباشد، حکومت با وجود قدرت و امکانات فراوانی که در اختیار دارد ممکن است دچار انحرافهای بزرگ شود.
بدتر از شعار مرگ بر ... این است که هرکس مخالفتی کرد، ولو در عین پای بندی به اصول او را برانداز بخوانند و با وی برخورد کنند! این رفتار و رویّه انحراف بزرگی است که باید اصلاح شود و شرط اصلاح آن هم استقرار آزادی در جامعه است، همانطور که قانون اساسی به صراحت مشخص نموده است. همان آزادی که امام (ره) گفته است. مگر نه اینكه جمهوری اسلامی بر دو پایه آزادی و استقلال استوار شده است؟ اگر این پایه ها خدای ناکرده لرزان شود وابستگی هایمان افزون خواهد شد و دوباره گرفتار استبداد می شویم. اگر آزادی های اساسی از جامعه سلب شود، نمی توان انتظار "تحقق جمهوری اسلامی" را داشت، به خصوص آن جمهوری اسلامی که حاكمانش باید مبعوث و تابع مردم و مسؤول در مقابل آحاد ملت باشند.
امروز شاهدیم انجمن اسلامی گرفتار محدودیت ها است و نمی تواند بیانگر تفکری باشد كه از امام عزیز فراگرفته است و آزادانه در جامعه نقادی کند. امروز برای انجمن اسلامی تنگنا ایجاد می شود، چه رسد به افرادی که عضو انجمن نیستند! دانشگاه موطن آزادی است و استاد و دانشجوی ما باید در فضای دانشگاه احساس آزادی و امنیت کنند.
رئیس بنیاد گفت و گوی تمدن ها در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اظهار تأثر دانشجویان از درگذشت آیت الله العظمی منتظری تصریح کرد: این انسان بزرگ و شریف که پیش از انقلاب از ارکان اصلی مبارزه با استبداد، وابستگی، بیداد و انحراف در جامعه بود، از چهره های تأثیرگذار انقلابی بود که به رهبری امام بزرگوار به پیروزی رسید. فقیهی برجسته، جامع، معقول و منقول که امام در آخرین اظهار نظرشان در مورد آیت الله العظمی منتظری گفتند ایشان باید گرمی بخش حوزه ها باشند. شما می ببینید این بزرگ مرد در تمام دوران حیاتش همواره مدافع اسلام و اصل نظام بود. شاید عده ای بخشهایی از زندگی ایشان را نپسندند، اما باید جهت گیری ها را ملاک قرار داد.
در مقابل شبهات، آن بزرگوار با دانش وسیعی که داشت وارد صحنه می شد و آثاری گرانسنگ و روشنگر از ایشان به یادگار مانده است. آن هنگام که در مورد حقوق بشر شبهاتی به وجود می آمد، آن بزرگوار با تبحر و تسلطی که داشت به تبیین دیدگاه اسلام در مورد حقوق بشر می پرداخت.
سید محمد خاتمی با اشاره به حضور پرشکوه مردم در مراسم تشییع پیکر پاک آن مرجع عالیقدر تأکید کرد: اگر فضا مناسب تر بود مسلماً تجلیل مردم از آن شخصیت بزرگ به مراتب وسیع تر بود. وقتی رهبری با صدور پیام تسلیت از ایشان تجلیل می کنند، معنایش اراده نظام برای تجلیل و تکریم ایشان است. مایه تأسف است که با این وجود در جریان مراسم تشییع پیکر پاک آن فقید و پس از آن برخوردها و تحرکاتی صورت گرفته که خانواده آن مرحوم حتی از برگزاری یک مجلس ترحیم ساده هم منصرف شوند. این رفتارها از چه کسانی سر می زند؟
فضای کشور آلوده به دروغ و تهمت شده است. با دروغ و تهمت به بهترین فرزندان انقلاب که هیچکس انحراف آن ها را نمی پذیرد هر نسبتی می دهند و بدتر از آن این که رواج دروغ و تهمت به نام نظام است.
اگر بخواهم هر روز در مقابل این دروغ گویی ها و دروغ پردازیها عکس العمل نشان دهم که البته نمی خواهم، باید همه كار خود را رها کنم. در روزهای اخیر مطالبی را به من نسبت داده اند که طی نامه ای به رهبری نوشته ام و بعد هم مطالبی را به رهبری نسبت می دهند که رهبری هم فلان موضع را گرفته اند! نمی دانم به چه دلیل و با چه جرأتی هر دروغی را به هر فردی نسبت می دهند. اینها همه دروغ است. باید به خدا پناه برد از این همه جعل و دروغ پردازی، آن هم به نام نظام. اگر با این روش ها می خواهند دلبستگان نظام و انقلاب را مأیوس و از مسیر انتقاد و اعتراض به روش های نادرست بازدارند بدانند که به بیراهه می روند.
محدود کردن نیروهای دلسوز نتیجه ای جز میدان دار شدن کسانی که هیچ کس و هیچ چیز را قبول ندارند نخواهد داشت. خطر بزرگ تر این است که جریانات افراطی همه چیز را به نام اسلام تمام کنند و نوعی دلزدگی در جامعه ایجاد کنند و عکس العمل آن هم مطالبی است که دلسوزان اسلام و نظام نمی پذیرند.
ما افتخار می کنیم که مدافع آزادی در نظام جمهوری اسلامی هستیم. افتخار ما این است که بگوییم انقلاب اسلامی ایران به زن و مرد آزادی و جرأت و شخصیت داد که صحبت کنند. انقلابی که ما را در قله های پیشرفت و بالندگی خواست.
اینکه کسانی می بینند سیاستها و رفتارهای جاری ما را از رسیدن به قله های پیشرفت و افتخار دور می کند حق مسلّم آنها است که انتقاد و روشنگری کنند. دفاع از رأی مردم، حقوق اساسی شهروندان و آزادی های مشروع در جامعه حق، بلکه مسؤولیت دلسوزان واقعی کشور و انقلاب است.
سید محمد خاتمی با تأکید بر تداوم راه اصلاحات افزود: اصلاحات بدین معنی است که اگر در سیاست ها و رفتارها انحرافی ایجاد شد، مطابق معیارهای قانون اساسی و معیارهایی که از انقلاب و اندیشه های امام به دست آورده ایم و در راه تثبیت آن ها خون ها ریخته شده اصلاح شود. با این تعریف اصلاحات عین دفاع از انقلاب و اسلام است و آنانکه که با اعمال نادرست خود چهره نظام را در انظار مردم و جهانیان کریه جلوه داده اند با نظام سازگار نیستند.
امیدوارم در سایه لطف الهی و به حرمت این ماه توجه ها بیشتر شود و شاهد اصلاح امور باشیم و فضا فضای سالمی شود که در آن حق افراد ضایع نشود و فعالیت نیروهای دلسوز بخصوص روحانیون آزاداندیش و روشن بین و نخبگان و دانشگاهیان در جامعه هزینه ای به دنبال نداشته باشد. این به نفع اسلام و انقلاب است و اگر فضا آزاد باشد انتقاد سبب اصلاح امور خواهد شد. نبود صدای مخالف در شرایطی که انحرافی در عملکردها ایجاد شود یعنی تداوم راه انحراف که سرنوشت و عاقبت آن برای همه روشن است.
در ابتدای این دیدار، محمدحسین صدرایی، دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاههای تهران و علوم پزشكی تهران، با ذكر تسلیت ایام شهادت حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام و تسلیت درگذشت حضرت آیت الله العظمی منتظری، با بیان اینكه كسانی كه به اصل آرمان های انقلاب اسلامی و امام راحل اعتقاد دارند، هم اكنون و با گذشت سی سال پس از پیروزی انقلاب، نگران زیرپا گذاشته شدن اصول قانون اساسی به عنوان میثاق امام با مردم شده اند گفت: فشارها و تهدیدهای موجود در عرصه فعالیت های دانشجویان در حالی اعمال می شود که قرار بود همه ما زیر سایه قانون و در چارچوب قانون اساسی آزاد باشیم! اما متأسفانه شاهد این هستیم كه به راحتی قانون نیز تفسیر به رأی می شود.
سید محی الدین فاضلیان، سخنگوی انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاههای تهران و علوم پزشكی تهران نیز در این دیدار خطاب به رئیس جمهوری سابق ایران گفت: امسال جای شما در مراسم روز دانشجو در دانشگاه تهران خالی بود. احساس می کنیم شانزده آذر به نوعی با نام سیّدمحمّد خاتمی گره خورده و امیدواریم در سالهای آینده در دانشگاه تهران میزبان شما باشیم. افراد زیادی در حوادث اخیر، متضرر شده اند، اما به عقیده من بیشترین ضرر متوجه كسانی شد كه دینشان را به نظام اسلامی گره زده بودند و به اسلامی مؤمن بودند كه قرائت امام (ره) بود.
وی با اشاره به جملات سید محمد خاتمی در مورد حضرت امام (ره) گفت: اسلامی كه امام مبین آن بود، دینی است كه در عرصه زندگی و در صحنه اجتماع و در كوران حوادث ویرانگر روزگار ما، گره گشای مشكلات انسان است. در اسلامی كه امام مدافع آن بود، اصالت با عدالت است و شیرین ترین میوه این عدالت، آزادی است.
امام حسین علیه السلام بعد از این كه از دینداری در سپاه كوفه نا امید می شود سخن از آزادگی به میان می آورد. این بدان معنی است كه اسلام به آزادگان احترام می گذارد و در این زمینه حرفهای زیادی برای گفتن دارد. در اسلامی كه ما می شناسیم، همه افراد صاحب حق و جایگاه هستند و عدالت در مورد یکایک آحاد جامعه جاری است، حتی شقی ترین افراد كه قاتل امیرالمؤمنین علیه السلام است.
فاضلیان با اشاره به بی تقوایی گسترده در رسانه های دولتی و همچنین در كلام مسؤولان در خطاب كردن منتقدین با عناوین ناصواب افزود: ما در این مقطع زمانی متأسف و نگران از ظلمی هستیم كه به اسلام صورت گرفته است.
در اداممه این دیدار، تعدادی از اعضای شورای عمومی انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه های تهران و علوم پزشكی تهران به بیان سؤالات و دیدگاههای خود پرداختند.