۹ آبان ۱۳۸۸
در دوره فتنه باید به قرآن تمسک جست
خانه هنرمندان شنبه شب به مناسبت ولادت امام رضا(ع) میزبان گروهی از هنرمندان و علمای دینی از جمله سیدمحمد خاتمی رییس جمهوری پیشین کشورمان بود تا جوایز پنجمین دوره اخلاق و نیایش به برگزیدگان اهدا شود.
این مراسم با سخنرانی احمد مسجد جامعی آغاز شد و دو اپیزود از نمایش مسافران به کارگردانی محمد رحمانیان نیز با بازی مونا احمدی و افشین هاشمی اجرا شد تا پس از اهدای جوایز نوبت به سخنرانی سید محمد خاتمی برسد.

وی در بخشی از سخنانش گفت : کسانی که خود را محور عالم می‌دانند و دارای خصلتی هستند که می‌پندارند در صورتی می‌توانند باشند که دیگری نباشد و این دیگری یا باید تسلیم توهم آنها شود یا از میان برخیزد، اهل گفت‌وگو نیستند و اگر زور پیدا کنند زور را به جای منطق می‌نشانند. این افراد نه تنها در مسیر گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها مشکل ایجاد می‌کنند بلکه در داخل یک فرهنگ نیز با رفتارهای خود سبب می‌شوند عرصه زندگی بر انسان‌ها تنگ و تنگ‌تر شود.

خاتمی در شروع سخنرانی اش پس از تبریک ولادت امام رضا (ع) به تاخیر در برگزاری مراسم که همه ساله در سال روز تولد امام حسن (ع) برگزار می شد ، اشاره کرد و سپس به قدردانی از احمد مسجد جامعی پرداخت و گفت : برکات وجودی ایشان در زمان تصدی مسوولیت رسمی هم بسیار زیاد بود، اما گاهی نادیده انگاشته و حتی گاهی خلاف آن برداشت می‌شد، اما کسی که برای خدا کار می‌کند منتظر نمی‌ماند ببیند در عرصه رسمی چگونه با او برخورد می‌کنند؛ کاری که برای خدا انجام می‌شود پاداشش را نیز از جانب خدا می‌گیرد.

سید محمد خاتمی با اشاره به این که در دوره فتنه باید به قرآن تمسک جست ، گفت : البته همیشه نیازمند تمسک به قرآن هستیم؛ به ویژه طبق روایاتی که از پیامبر بزرگوارمان بر جای مانده، در زمان فتنه، تمسک به قرآن و رجوع به آن باید بیشتر باشد؛ بنابراین در جهان پر از فتنه‌ای که در آن به سر می بریم و این جا و آن جا را فتنه فراگرفته است ، نیاز ما به رجوع به قرآن بیش از هر زمان دیگری است.

خاتمی در بخشی از سخنانش به سفرش در سال 79 به شهر وایمار آلمان زادگاه گوته شاعر بزرگ آلمانی که فرار بوده دو لوح سنگی از شعر گوته و حافظ نصب شود ، اشاره کرد و گفت : آنچه در وایمار رخ داد نه تنها امکان گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها بود بلکه تاکیدی بر لزوم گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها در دنیایی پر از دروغ ، نیرنگ و کینه‌توزی که در آن به سر می‌بریم، بود.
وی سپس به موضوع گفت و گو و کسانی که اهل گفت و گو هستند پرداخت و گفت : گفت‌وگو توسط کسانی موثراست که اهل فکر و متواضع باشند و تصور نکنند هر چیز که آنها می‌گویند، عین حقیقت است و وجود خود را در نفی وجود دیگری نبینند.

وی اضافه کرد: کسانی که خود را محور عالم می‌دانند و در این زمینه دچار توهماتی هستند و این توهمات را عین حقیقت می‌پندارند، هم‌چنین دارای خصلتی هستند که می‌پندارند در صورتی می‌توانند باشند که دیگری نباشد و این دیگری یا باید تسلیم توهم آنها شود یا از میان برخیزد، اهل گفت‌وگو نیستند و اگر زور پیدا کنند زور را به جای منطق می‌نشانند. این افراد نه تنها در مسیر گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها مشكل ایجاد می‌كنند بلكه در داخل یك فرهنگ نیز با رفتارهای خود سبب می‌شوند عرصه زندگی بر انسان‌ها تنگ و تنگ‌تر شود.
سید محمد خاتمی به خاطره ای از سفر به آلمان و حضورش در یک میزگرد اشاره کرد و گفت : بعد از مراسم پرده‌برداری از لوح‌های مربوط به اشعار حافظ و گوته در این شهر که با حضور نخست‌وزیر سابق آلمان برگزار شد، در میزگردی با حضور تعدادی از متفکران و اندیشمندان شرکت کردیم که در آن نسبت دین و عقل و دین و سیاست مورد بررسی قرار گرفت.

وی ادامه داد: در آنجا یکی از اندیشمندان مسیحی حاضر از من سوال کرد ما در مسیحیت می‌توانیم انجیل را نقد کنیم آیا شما عالمان دینی نیز می‌توانید و حاضرید قرآن را نقد کنید، من خطاب به وی یادآور شدم یک تفاوت اساسی در اینجا وجود دارد و آن این است که انجیل یا انجیل‌هایی که وجود دارند بعد از حضرت عیسی(ع) تدوین شده‌اند؛ به طوری که عنوان می‌شود این کتاب آسمانی برداشت انسانی بزرگوارانی است که آن را تدوین کرده‌اند اما در مورد قرآن بنا بر اتفاق نظر همه مسلمانان و گزارش‌گران تاریخی غیرمسلمان، می‌توان گفت کلامی است که از سوی پیامبر(ص) آمده و همان لحظه اعلام، کتابت شده است؛ اگر چه تدوین آن در دوران خلیفه سوم مسلمانان انجام شده ولی این مساله لطمه‌ای به اصل قضیه نمی‌زند.

وی در ادامه با یادآوری این که بر اساس روایت، قرآن بطن دارد و بطن آن، بطون دیگر و این امر تا هفت بطن ادامه دارد، بر این نکته تاکید کرد که این بطون قرآن توسط تاویل‌گرانی که عالم به آن باشند، باید تعریف شود.

رییس موسسه گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها در ادامه با یادآوری این که قرآن به ظاهرش منحصر نیست، یادآور شد: قرآن فراتر از ظاهر است. جفای بزرگی به قرآن شده که باید آن را از ناحیه ظاهرپرستان و سطحی‌نگران دانست که همه فهم خود از این کتاب آسمانی را در ظاهری که برخاسته از دیدگاه‌های سطحی‌شان است خلاصه کرده‌اند.

وی در ادامه با ابراز تاسف نسبت به این‌که ظاهرپرستان مبنای نظم و انتظام امور در جامعه قرار گیرند، گفت: در این حالت آنها هر دیدگاهی را که هماهنگ با خود نبینند، برنمی‌تابند.
احمد مسجد جامعی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دوره اصلاحات نیز با اشاره به تولد امام رضا به سابقه جایزه اخلاق و نیایش پرداخته و اشاره ای به بنیان گذاران این جایزه و به خصوص قیصر امین پور وطاهره صفارزاده کرد و گفت : سال گذشته جای قیصر امین پور در مراسم ما خالی بود و حست حضور او را داشتیم ، اما امسال دریغ حضور طاهره صفارزاده را هم داریم.

وی در بخش دیگری از سخنانش به برکات جشنواره رضوی پرداخت و گفت : هنر رضوی از همان دوران اولیه برکات زیادی داشتند و خوشحالم به اطلاع برسانم که فیلم "هر شب تنهایی" ساخته آقای صدر عاملی که درباره زائران امام رضا (ع) است در جشنواره آیینی ایتالیا برگزیده شد. آقای صدر عاملی قرار بود که تعداد این فیلم ها را که درباره امام رضا که می سازند به 10 فیلم برسانند و امیدوارم که بتوانند این فیلم ها را بسازند.

عضو شورای شهر تهران، محبت سلسله طلایی خاندان اهل بیت و امام رضا (ع) را جزو هویت ملی ما ایرانیان دانست و گفت : در میان آثاری که در حرم رضوی هست به آثاری می رسیم پیرامون رابطه اقلیت ها و حضرت.

وی سپس به مناظره های امام رضا (ع) پرداخت و گفت : امام در آن مناظره ها با بزرگان ادیان ابراهیمی ، بزرگان فرق اسلامی و بزرگان زنادقه گفت و گو کردند. حضرت در مباحثه های خود به اصول و آثار مورد قبول گروه و فرقه های طرف بحث استناد می کردند و با آنان با زبان و کتاب خوشدان بحث می کردند ، چنان که یک بار در یک بحث امام با گروهی سخن می گفتند که یکی از صاحابه زبان آنان را نمی فهمید و از حضرت پرسید که با چه زبانی گفت و گو کردید و امام گفتند اینان گروهی از اهل فارس بودند و به زبان فارسی با آنان گفت و گو می کردند.

پایان بخش سخنان احمد مسجد جامعی شعری از قیصر امین پور بود .

وی درباره این شعر گفت : این شعر قیصر نگاهی معرفیتی در حوزه امام شناسی دارد و با نگاه بزرگان شیعه کا ملا تطبیق دارد و همان نگاه را با ساده و روشن با زبانی شاعران بیان کرده است و به وقایعی که در مسیر حرکت حضرت رضا (ع) رخ داده است اشاره کرده است . مسجد جامعی سپس شعر قیصر امین پور را خواند:

چشمه‌های خروشان تو را می‌شناسند

موج‌های پریشان تو را می‌شناسند

پرسش تشنگی را تو آبی، جوابی

ریگ‌های بیابان تو را می‌شناسند

نام تو رخصت رویش است و طراوت

زین سبب برگ و باران تو را می‌شناسند

از نشابور بر موجی از «لا» گذشتی

ای که امواج طوفان تو را می‌شناسند

اینک ای خوب، فصل غریبی سر آمد

چون تمام غریبان تو را می‌شناسند

کاش من هم عبور تو را دیده بودم

کوچه‌های خراسان، تو را می‌شناسند

در این مراسم آیت الله جوادی آملی و حجت الاسلام رسولی محلاتی برگزیده شدند که فرزندان آن علما جوایز را از سید محمد خاتمی ، احمد مسجد جامعی ، سید محمد احصایی و مجید مجیدی دریافت کردند . محمد رحمانیان در تئاتر ،حسام الدین سراج در موسیقی ، رضا میرکریمی در سینما ، بنی رضی در خوشنویسی ، هادی ندیمی در معماری و م . موید در شعر برندگان پنجمین دوره جایزه اخلاق و نیایش بودند .

در این نشست چهر هایی چون حسن بیادی ، نوراللهیان ، عبدالهیان ، احمدرضا درویش ، منوچهر محمدی ، خسرو طالب زاده ، محمد مهدی حیدریان ، مرتضی کاظمی ، مجید صیادی ، فریدون عوزاده خلیلی ، رضا بابک ، سید محمد بهشتی ، علیرضا رییسیان ، محمد جواد حق شناس و...حضور داشتند.