۱۵ شهريور ۱۳۸۸
عده ای برای مقابله با لیبرالیسم به فاشیسم پناه برده اند!
سید محمد خاتمی با تأکید بر این که با آنان که به نام مقابله با لیبرالیسم غرب، از پایگاه فاشیسم و ایده های توتالیتاریسم می خواهند به زور مردم را به راهی كه خود راه سعادت می دانند ببرند، مخالفیم به همه دلسوزان هشدار داد تا فرصت ها كاملاً از دست نرفته به بازسازی اعتماد عمومی بیاندیشند و یك بار دیگر این اطمینان را به وجود آورند كه در چارچوب همین ساختار موجود می توان به رفع اشكالات اقدام كرد.
اعضای شورای مركزی انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه ها که با سید محمد خاتمی دیدار و گفت و گو می کردند در ابتدا دغدغه ها و نگرانی های خود را به ویژه در ارتباط با مسائل دانشگاه ها ابراز داشتند.
سید محمد خاتمی در ابتدای این دیدار با ابراز خوشوقتی از دیدار با دوستان دانشگاهی در ایام ماه مبارك رمضان گفت: در ایام پربرکت ماه مبارک رمضان و به ویژه در آستانه لیالی قدر همه باید از فرصت استفاده كنیم و به ابعاد معنوی زندگی خویش بیشتر بپردازیم. حقیقتاً در این ایام باید از خدای متعال طلب هدایت كنیم و فارغ از همه تحلیل ها و تلاش های جمعی كه انجام می دهیم، از پیشگاه حضرت باری تعالی بخواهیم ما را به راهی كه صلاح ما و صلاح كشور است هدایت فرماید.
رئیس جمهوری سابق ایران پس از این مقدمه به تشریح دیدگاه خود درباره ارتباط دین با سیاست پرداخت و گفت: همانطور كه می دانید من همواره از حامیان و مدافعان حكومت سازگار با دین بوده ام و باور قلبیم این است که اسلام و تشیع می تواند با مطالبات و انتظارات روز جوامع نیز سازگار باشد، مشروط به آنكه فهم ما از آن درست باشد و از ظرفیتهای آن به درستی بهره ببریم. برخلاف آنچه این روزها با دروغ، تهمت و كینه توزی بر زبانها رانده می شود من همواره تلاش كرده ام تا از حضور دین در عرصه سیاست دفاع كنم و هنوز هم معتقدم چارچوب ها و بنیان های نظامی كه ثمره انقلاب و هدایتهای امام بود درست و راه گشا است و خطاها یا اشكالاتی كه وجود دارد ذاتی نیست و باید نسبت به رفع آن اهتمام جدی كنیم.
رئیس جمهوری ایران در ارتباط با اظهار نظرهای رایج در محافل خاص تصریح کرد: مایه تأسف فراوان است كه این روزها عده ای تمام توان و تلاش خود را به کار بسته اند تا شخصیت های برجسته و نیروهای دلسوز کشور که همواره مدافع اصول و بنیان های انقلاب بوده اند را برانداز معرفی كنند! کسانی که بهترین فرصت های کشور را که می توانست به كارآمدی و موفقیت نظام منجر شود را از دست داده اند و ۳۰۰ میلیارد دلار سرمایه ملی را با ندانم كاری های خود از بین برده اند و امروز به استناد اعترافاتی كه از اساس غیر قابل استناد و اتکا است قصد دارند ما را متهم كنند. البته که ما با بعضی برداشت ها از دین مخالفیم. از جمله این برداشت ها خرافه گرایی و مقابله با فهم های نو از دین است. همانطور که پیش تر هم شاهد بودیم كه در همین مملكت بسیاری از همین متولیان دین، آراء ملاصدرا را تخطئه و او را تكفیر می كردند و امروز در حوزه های علمی- فلسفی، همین آراء مهمترین مبنای كلامی و فكری دینی است و كسانی چون امام، شهید مطهری، علامه طباطبایی كه همه به آراء و دیدگاه های آنها افتخار می كنیم در نحله صدرایی شناخته می شوند.
حرف ما همواره همین بوده و هست كه در هر حال می توان به فكری بهتر و فهمی برتر رسید، آنچه مهم است این كه میزان و معیارهای ما درست برگزیده شوند والّا جامعه دینی ما از خلاقیت ها و فهم های بدیع محروم خواهد شد و دچار جزمی گرایی منفی خواهد شد.
سید محمد خاتمی سپس برخی ناطقان عرصه سیاسی امروز ایران مورد خطاب قرار داد و گفت: عده ای امروز با لیبرالیسم مخالفت می كنند، امّا در مقام مخالفت رویكرد فاشیستی و توتالیتری دارند. در غرب، آزادی خواهی بسیار زودتر و فراگیرتر از لیبرالیسم مطرح شد و اگر هم رگه های تقابل با دین را می بینیم بعد از آن تجربه هولناكی بود كه به نام دین علیه آزادی و هر اندیشه جدید مطرح شد. مطمئناً غرب در مبانی فكری خود مشكلات بزرگی دارد و ما هم نمی توانیم تسلیم و تابع آنها باشیم. چاره ای جز این نیست که خود بیاندیشیم و البته از تجربیات دیگران هم بهره مند شویم، ولی حمله به وجهی از تفكر و تجربه غربی با تكیه بر وجه بدتر و خطرناك تر آن محكوم است، بخصوص كه این گونه برخوردها عین اسلام و انقلاب هم معرفی شود.
به هر حال ما در عرصه حیات اجتماعی براساس همان جوهره دینی که در قانون اساسی هم انعکاس یافته مردم را حاكمان سرنوشت خود می شناسیم و این را امری سازگار با خداباوری می دانیم و معتقدیم كه خداوند چنین خواسته است اما متأسفانه شاهدیم که عده ای به نام مقابله با لیبرالیسم غرب، از پایگاه فاشیسم و ایده های توتالیتاریسم كه آن هم ریشه ای غربی دارد، می خواهند به زور مردم را به راهی كه خود راه سعادت می دانند ببرند و این یکی از برداشتهای غلط از دین است که ما به شدت با آن مخالفیم. این افراد در انتخابات اخیر بزرگترین فرصت به وجود آمده برای نظام اسلامی و ایران عزیز را ضایع کردند. این انتخابات فرصتی را فراهم آورده بود كه جوانان و مردم ناراضی از ضعف عملكردها به صحنه بیایند و با امید به نظام و آینده انتخاب مناسب را انجام دهند، امری که می توانست بهترین فرصت ها برای بازسازی اعتماد و اتحاد جامعه حول محورهای اساسی انقلاب قلمداد شود. اما متأسفانه كج اندیشی ها موجب شد این برخوردها صورت پذیرد و ضایعاتی به وجود آید كه جبران آن بسیار دشوار و برای همگان زیان بار است. امروز هم نگرانی جدی دلسوزان نظام این است که با همان پیش داوری ها، با دانشگاه ها هم برخوردهایی بكنند كه عملاً گرایش های افراطی و ضد نظام را تقویت كند.
ما نگران افراط گرایی هایی هستیم كه زمینه را برای رادیكالیسم و عبور از همه مرزهای اعتقادی و سیاسی فراهم می آورد، به همین دلیل هم به همه دلسوزان هشدار می دهیم بیایند تا فرصت ها كاملاً از دست نرفته به بازسازی اعتماد عمومی بیاندیشیم و یكبار دیگر اطمینان ایجاد كنیم كه در چارچوب همین ساختار می توان به رفع اشكالات اقدام كرد. ما باید بدون برخورد احساسی و واكنش با این افراط گرائی ها، ارتباطمان را با همه دلسوزان حفظ كنیم و كوشش كنیم اذهان را نسبت به خطرات این رفتارهای افراطی اقناع كنیم.
رئیس جمهوری سابق ایران به تمام دلسوزان نظام هشدار داد: نگرانی جدی ما از این است كه برای جبران این ضایعات، فكری اساسی نشود و نارضایتی های موجود با تداوم روش های سركوب گرانه ادامه یابد و طی ماه های آینده مشكلات و پیامدهای ناكارآمدی ها و ضعف عملكردها كه چشم انداز آن به وضوح قابل رؤیت است به شرایط موجود اضافه شود و آنگاه زمان برای تجدید نظر و اصلاح امور از دست رفته باشد. ما نگران این خطرها برای كشور، نظام و انقلاب عزیزمان كه خون های پاك بسیاری برای پیروزی و اعتلاء آن ریخته شده هستیم و به همین خاطر برای اصلاح امور فعالیت خواهیم کرد و ان شاء الله مشمول نصرت الهی خواهیم شد.
در ابتدای این دیدار تعدادی از اعضاء شورای مركزی انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه ها دغدغه ها و نگرانی های خود را بدین شرح ابراز داشتند:
- به نظر می رسد جریانی كه بر اساس توهم انقلاب مخملی، پس از انتخابات این برخوردها را به وجود آورد، در ارتباط با دانشگاه ها هم به بهانه مقابله با آشوب و براندازی، جو سنگین امنیتی را حاکم سازد و این اقدامات، زمینه را برای حذف منتقدین دلسوز و وفادار نظام به وجود آورد و عملاً میدان را برای فعال شدن نیروهای برانداز فراهم نماید. قرائن و سوابقی هم كه از وزیر جدید علوم در دست است این دغدغه را تشدید می كند.
- بعضی جریان ها ساده لوحانه فكر می كنند برای مقابله با اعتراضات دانشجویی می توانند دانشگاه ها را با بهانه هایی كه خود می آفرینند ببندند و حركت را مهار كنند، غافل از آنكه با این اقدام ممكن است انرژی اعتراض در سایر بخش های جامعه را تشدید كرده، میدان را برای افراط گری باز كنند.
- این سوء ظن ها كه در خصوص تعارض اسلام با دانش های بشری مطرح می شود ممكن است خطر حضور برداشت های متحجرانه و غیرعقلانی از دین را در مجامع دانشگاهی تشدید كند و با حذف برداشت هایی از دین كه عقلانی و سازگار با نیازهای دنیای مدرن است، زمینه نوعی دین گریزی را در محیط های دانشگاهی تقویت كنند.
- برخلاف اتهامات وارده، محافل علمی و دانشگاهی كشور اساساً هیچ گونه رویكرد مثبتی نسبت به امكان وقوع انقلاب مخملی در ایران نداشتند و اشتیاق به تقویت استقلال ملی به ویژه در ابعاد علمی و قطع وابستگی به بیگانه به صورت جزئی از هنجارهای جامعه علمی و دانشگاهی ما به ویژه طی سال های پس از پیروزی انقلاب بوده است. نگران جدی ادامه محدودیت های گسترده رسانه ای و تشدید برخوردهای امنیتی است که می تواند منجر به نوعی اقبال اضطراری به بیرون مرزها شود و اساساً موجب یأس و سرخوردگی بخشی از نخبگان و جوانان مستعد برای رشد علمی آنها شود. تشدید فضای امنیتی در دانشگاه ها و تنگ نظری های علمی و معرفتی ممكن است عاملی برای گسترش مهاجرت مغزها به حساب آید كه خسارت هنگفت مادی و معنوی آن برای كشور عظیم و عملاً در خدمت منافع بیگانگان است.