۴ تير ۱۳۹۶
واکنش سیدمحمد خاتمی به حاشیه های راهپیمایی روز قدس و توهین به رئیس‌جمهوری
سیدمحمد خاتمی با ابراز تاسف از حمله اقلیتی خودرای و خودسر به رییس جمهور، جنبه بداخلاقی این اتفاق را دردآورتر از جنبه سیاسی آن تلقی کرد.

حکومت هم در اسلام معطوف به این است که انسان اخلاقی بشود

رئیس جمهوری اسبق ایران که در جمع عده ای از اعضای ستادهای انتخابات اخیر صحبت می کرد گفت: گاهی می شنوم که می‌گویند اساس کار در اسلام، ایجاد حکومت است و اخلاق، امر فرعی و فردی است؛ در حالی که حکومت هم در اسلام معطوف به این است که انسان اخلاقی بشود.

لازمه اخلاق آزادی است

وی لازمه اخلاق را آزادی دانست و توضیح داد: اگر وادار به کار نیک شوید و مجبور شوید که کار نیک انجام بدهید، این عمل، اخلاقی نیست. اخلاق این است که کار نیک را براساس اختیار خود انتخاب کنید، یعنی آزاد باشید بتواند کار بد بکنید و نکنید یا بتوانید کار نیک نکنید و انجام بدهید. شرط اخلاقی بودن عمل، آزاد بودن انسان است.

حواشی راهپیمایی روز قدس مصداق سقوط اخلاقی است

سیدمحمدخاتمی تأکید کرد: حکومت هم در اسلام برای این است که اخلاق در جامعه وجود داشته باشد.
وی با اشاره به حواشی راهپیمایی روز قدس و اظهار تأسف از این مسأله بابت سقوط اخلاقی رخ داده بیان کرد: این مسأله از منظر سقوط اخلاقی‌اش بیشتر تأسف‌آور است تا از جنبه سیاسی آن که کسانی به نام انقلاب و اسلام این حق را به خودشان می دهند که با هر شیوه‌ای با بداخلاقی با مسؤولینی که مورد اعتماد جامعه هستند، این طور رفتار کنند.

اگر طرفداران یک گرایش بیایند و این‌طور خلاف اخلاق و ادب برخورد کنند، واقعا یک فاجعه است

خاتمی تصریح کرد: اگر این بداخلاقی به نام اسلام و به نام انقلاب انجام شده، نتیجه کار زده‌شدن مردم، جوانان و جامعه از اسلام و انقلاب خواهد بود. دینی که اجازه بداخلاقی و فحاشی می‌دهد، طبع و وجدان انسان آن را نمی‌خواهد و ما با این کارمان داریم به اسلام لطمه می زنیم.
وی با تأکید بر جایگاه رأی مردم در جمهوری اسلامی اظهار کرد: با این توجیه که مردم یک گرایشی را پسندیدند یا گرایش دیگری را نپسندیدند، عده ای از طرفداران یک گرایش بیایند و این‌طور خلاف اخلاق و ادب برخورد کنند، واقعا یک فاجعه است. گرچه نمی‌توان گفت کسانی که این اعمال زشت را انجام می دهند واقعا نماینده آن جریانی هستند که شکست خورده است؛ نه!



باید با عاملان توهین به رئیس‌جمهوری در راهپیمایی برخورد بشود تا معلوم شود که حساب نظام، اسلام، انقلاب، رهبری و جامعه و مردم از این جریانات جداست

وی عاملان توهین به رئیس‌جمهوری در راهپیمایی را اقلیتی خودرأی و خودسر نامید و با اظهار امیدواری نسبت به اینکه مأموریتی برای این اقدام در کار نبوده باشد گفت: باید با اینها برخورد بشود تا معلوم شود که حساب نظام، اسلام، انقلاب، رهبری و جامعه و مردم از این جریانات جداست و جایگاهی ندارند.



این رفتارها لطمه ای به موقعیت کسانی که رأی مردم را دارند و مورد علاقه و احترام مردم هستند وارد نمی کند

سیدمحمدخاتمی تصریح کرد: با این رفتارها جایگاه کسانی که مورد اهانت و بی‌مهری قرار گرفتند در جامعه و مردم برتر و محکم تر می‌شود. این کار لطمه ای به موقعیت کسانی که رأی مردم را دارند و مورد علاقه و احترام مردم هستند وارد نمی کند، منتها چون به نام انقلاب و اسلام و دفاع از ارزش‌ها چنین رفتاری می شود، به اسلام، ارزش‌ها و انقلاب لطمه وارد می‌شود. اگر این اعمال گسترش یابد، سنگ روی سنگ بند نمی‌شود. همه ما باید این اعمال را محکوم کنیم و دستگاههای مسؤول هم باید به جد برخورد کنند.



ان‌شاءالله مسؤولانی که در سراسر کشور منصوب می شوند، به جریان و فکری که پیروز انتخابات است متعهد باشند

وی در ادامه با تشکر از زحمات و تلاش های اعضای ستادها و انتظار آنها مبنی بر وجود پیوستگی و همبستگی گفت: باید تدبیری بیاندیشیم که فعالان و مسؤولان ستادها دست‌کم مورد بی مهری قرار نگیرند. نه تنها روا نیست این افراد مورد تعرض قرار گیرند، بلکه باید از وجود آنها استفاده بشود. ان‌شاءالله مسؤولانی که منسوب می شوند همسو با آقای روحانی و آن خط فکری باشند که رأی آورده.
خاتمی ابراز امیدواری کرد: ان‌شاءالله مسؤولانی که در سراسر کشور منسوب می شوند، به جریان و فکری که پیروز انتخابات است متعهد باشند. فراموش نباید کرد که اصل تعهد همه ما به انقلاب و خدمت به مردم و زمینه سازی برای پیشرفت و تقویت اتحاد و انسجام در جامعه است.



جامعه ما نیازمند انسجام و اتحاد بیشتر است

وی با اشاره به مشکلات فراوان کشور در عرصه اقتصاد، فرهنگ، امنیت و در عرصه مسائل خارجی و جامعه تاکید کرد: ما نیاز به انسجام و اتحاد داریم. جامعه ما نیازمند انسجام و اتحاد بیشتر است. امروز باید از همه نیروهای کشور استفاده شود تا کارها به نحو احسن پیش برود، چه گروهی که رأی بالاتر را کسب کردند و چه گروهی که در انتخابات توفیقی نداشتند. تنها در این صورت در جامعه همسویی و همدلی تقویت می شود، نباید مسائل و اختلاف نظرهای انتخاباتی باعث تفرقه در جامعه شود.



ما در معرض تهدیدهایی قرار داریم که تفرقه‌های درونی ممکن است مشکلات بیشتری برای کشور ایجاد کند.

خاتمی بر ضرورت ایجاد فضای باز تأکید و اظهار کرد: در گذشته بمانیم. باید به آینده نگاه کنیم و همه با هم در مقابل تهدیدهایی که به خصوص از خارج وجود دارد بایستیم تا فضا بازتر شود و ان شاء الله با همبستگی و حضور ملت و با پشتوانه نیروهای دفاعی و نظامی و امنیتی تهدیدهای موجود بی‌اثر شود. باید متوجه باشیم که ما در معرض تهدیدهایی قرار داریم که تفرقه‌های درونی ممکن است مشکلات بیشتری برای کشور ایجاد کند.
وی گفت: یاوه گویی های صهیونیست ها، آمریکایی‌ها و ارتجاع علیه ایران پیش‌تر هم وجود داشته و اخیرا تشدید شده است و برای اینکه این یاوه گویی‌ها تبدیل به عمل نشود یا عملی که می شود کارساز نباشد ایران باید در درون منسجم باشد. ما نمی توانیم در مقابل همدیگر قرار بگیریم. ان شاء الله که همه از مسئولان و از مردم و از احزاب و گروه‌ها توجه به این مسأله داشته باشند.



متن کامل سخنان سیدمحمد خاتمی در جمع عده ای از اعضای ستادهای انتخابات اخیر به این شرح است:

امیدوارم که خداوند همه را از برکات بی‌شمار ماه مبارک رمضان برخوردار فرموده باشد؛ ماه خودسازی و تقوا و کنده شدن از زمین، ماه رهایی از دنیازدگی، ماه رو آوردن به آسمان، آسمان معنا، ماه بازیافتن خویش و رهایی از فریب «خویشتنِ موهوم» و مصنوعی یعنی منِ گرفتار شده در زمین و دنیا، بازیابی آن منِ متعالی که سنخیت با وجود اقدس حضرت حق جل و علی دارد. همان منی که بعد از اینکه انسان با اندام موزون آفریده شد و همه اجزا و بخش‌های وجودی جسمانی و دنیوی او مشخص شد، آن وقت خداوند می‌فرماید:
نَفَخْتُ فیهِ مِنْ رُوحی
من روح خودم را در او دمیدم
و این موجود گرچه تن او پر از شگفتی است ولی فقط تن نیست و من حقیقی او برآمده و برخوردار از روح خدایی است؛ و ماه رمضان ماه بازیابی آن من است و رها کردن آن من موهومی که همه ما گرفتار آن هستیم، من دنیا زده‌ای که همه چیز را در دنیا می‌بیند و همه چیز را برای خواست‌های دنیایی خودش طلب می‌کند. در عین حال چنان که راهبان و بعضی از جریانات صوفی‌منش می‌گفتند در ادیان الهی به هیچ وجه توصیه ترک دنیا نشده، بلکه گفته شده که در همین زمین، با همین زمین و با جامعه باید زندگی کرد، ولی در این جامعه و در این زمین در عین برخورداری از مزایای زندگی طبیعی باید جان را نیز رشد داد و آن استعدادهای نهفته‌ای که ناشی از دمیده شدن روح خدایی است به فعلیت برسد.
امیدوارم که ما در این ماه مبارک این بهره را برده باشیم.
وقتی که انسان خودش را بازیابی می‌کند آن وقت می‌شود انسان اخلاقی، اخلاقی که پیامبران خدا به خصوص پیامبر اکرم برای تکمیل کرامت‌های اخلاق آمده اند. من گاهی در بعضی جاها می شنوم که می‌گویند اصلا اساس کار در اسلام، حکومت و ایجاد حکومت است و اخلاق امر فرعی و فردی است؛ درحالی که حکومت هم در اسلام معطوف این است که انسان اخلاقی بشود و البته لازمه اخلاق آزادی است یعنی شما اگر وادار به کار نیک هم شوید و مجبور شوید که کار نیک انجام بدهید، این عمل، اخلاقی نیست. اخلاق این است که کار نیک را با انتخاب خود انتخاب کنید، یعنی آزاد باشید بتواند کار بد بکنید و نکنید. بتوانید کار نیک نکنید اما انجام بدهید و شرط اخلاقی بودن عمل، آزاد بودن انسان است. که البته حالا این مسأله هم پیش می آید که اگر حکومت اصل است؛ حکومت الزامات و ضوابطی دارد و به هر حال در حکومت بالاخره یک اختیاراتی به قدرت متمرکز داده می‌شود و خودبه‌خود قدرت افراد محدود می شود و تا حدودی جلوی آزادی‌ها گرفته می‌شود. حالا نسبت یک جامعه اخلاقی با یک جامعه ای که در آن حکومت وجود دارد چه هست مسأله دیگری است؛ اما حکومت هم در اسلام برای این است که اخلاق در جامعه وجود داشته باشد.
من این مسائلی که گاهی پیش می آید، که از جمله در جریان راهپیمایی روز قدس دیدیم، با خاطر بداخلاقی که شده بیشتر رنج می‌برم تا از جنبه سیاسی امر و این که کسانی به نام انقلاب و به نام اسلام -که چه بسا سوءنیت هم نداشته باشند، اما نمی‌فهمند و تحریک شده‌اند- این حق را به خودشان بدهند که با هر شیوه‌ای، با بداخلاقانه ترین رفتارها با افرادی که مسؤولیتی دارند و مورد اعتماد جامعه هستند، این طور رفتار کنند. این مسأله از منظر سقوط اخلاقی‌اش بیشتر تأسف‌آور است و اگر این طور مطرح شود که این بداخلاقی به نام اسلام و به نام انقلاب انجام شده، نتیجه کار زده‌شدن مردم، جوانان و جامعه از اسلام و انقلاب خواهد بود. دینی که اجازه بداخلاقی و فحاشی می‌دهد، طبع و وجدان انسان آن را نمی‌خواهد و ما با این کارمان داریم به اسلام لطمه می زنیم. نام نظام سیاسی ما جمهوری اسلامی است؛ در جمهوری اسلامی رأی مردم اصل است و جایگاهی دارد. حالا با این توجیه که مردم یک گرایشی را پسندیدند یا گرایش دیگری را نپسندیدند، عده ای از طرفداران یک گرایش بیایند و این‌طور خلاف اخلاق و ادب برخورد کنند، واقعا یک فاجعه است. گرچه نمی‌توان گفت کسانی که این اعمال زشت را انجام می دهند واقعا نماینده آن جریانی هستند که شکست خورده است؛ نه! یک اقلیتی هستند خودرأی و خودسر که این کار را انجام می‌دهند؛ البته امیدوارم مأموریتی برای این‌ رفتار در کار نبوده باشد.
باید با اینها برخورد بشود تا معلوم شود که حساب نظام، اسلام، انقلاب، رهبری و جامعه و مردم از این جریانات جداست و جایگاهی ندارند. با این رفتارها جایگاه کسانی که مورد اهانت و بی‌مهری قرار گرفتند در جامعه و مردم برتر و محکم تر می‌شود. این کار لطمه ای به موقعیت کسانی که رأی مردم را دارند و مورد علاقه و احترام مردم هستند وارد نمی کند، منتها چون به نام انقلاب و اسلام و دفاع از ارزش‌ها چنین رفتاری می شود، به اسلام، ارزش‌ها و انقلاب لطمه وارد می‌شود. اگر این اعمال گسترش یابد، سنگ روی سنگ بند نمی‌شود. همه ما باید این اعمال را محکوم کنیم و دستگاههای مسؤول هم باید به جد برخورد کنند.
من پیشاپیش عید سعید فطر را به همه شما تبریک عرض می‌کنم و ان شاء الله پاداش تان را با عنایت ویژه ای که حضرت حق به یکایک شما بندگان خوبش خواهد داشت، خواهید گرفت.
از شما تشکر می کنم. شما به نمایندگی از صدها هزار انسان فداکار که در سراسر کشور زمینه حضور و مشارکت ده‌ها میلیون رأی‌دهنده را فراهم کردند اینجا هستید. اکثریت رأی دهندگان که دهها میلیون نفر هستند هم ممنون و مدیون زحمات شمایند. دهها هزار نفر انسان مخلص در سراسر کشور به صحنه آمدند و بدون هیچ چشمداشتی به برگزاری انتخاباتی کمک کردند که در بعضی از شهرها و حوزه ها برخلاف خواست و میلشان نتایج رقم خورد، اما در عین خلوص نیت، برای خدا و انقلاب و مردم و جامعه به صحنه آمدند و خدمت کردند. البته که جا دارد منتخبین ملت از هر جناح قدردان این خدمت و زحمت باشند .
برخی از مسؤولان ستادهای برادر عزیز و بزرگوارمان جناب آقای دکتر روحانی نقل می کردند که در بعضی مناطق فعالین ستادها انتظار تداوم همبستگی را دارند. در کشور ما نهادهای حقوقی زیادی وجود دارد، و اگرچه درست است که نباید مدام نهاد و تشکیلات اضافی و موازی درست کنیم، اما باید تدبیری بیاندیشیم که فعالان و مسؤولان ستادها دست‌کم مورد بی مهری قرار نگیرند. بسیار سراغ دارم کسانی را که در دوره‌های قبل در انتخابات زحمت کشیدند، و بعد از انتخابات مورد تعرض، تهدید، حذف یا مشکلات عدیده قرار گرفتند! آیا این رواست؟
نه تنها روا نیست این افراد مورد تعرض قرار گیرند، بلکه باید از وجود آنها استفاده بشود. ان‌شاءالله مسؤولانی که منسوب می شوند همسو با آقای روحانی و آن خط فکری باشند که رأی آورده. جا دارد از خدمات دولت فعلی تشکر کنم که روزهای پایانی اش را سپری می کند. دولت جدید آقای روحانی حتما باید یکدست‌تر و همسوتر باشد و ان‌شاءالله مسؤولانی که در سراسر کشور منسوب می شوند، به جریان و فکری که پیروز انتخابات است متعهد باشند. فراموش نباید کرد که اصل تعهد همه ما به انقلاب و خدمت به مردم و زمینه سازی برای پیشرفت و تقویت اتحاد و انسجام در جامعه است. اگر این اتفاق بیفتد حتی اگر فعالان ستادها چیزی به دست نیاورند، به خاطر این زحماتی که کشیدند چیزی هم از دست نخواهند داد.
در این موقعیت حساس که ایران عزیز با مشکلات فراوانی روبرو است و مسائل بسیار مهمی در عرصه اقتصاد، فرهنگ، امنیت و روابط بین‌المللی داریم، جامعه ما نیازمند انسجام و اتحاد بیشتر است. امروز باید از همه نیروهای کشور استفاده شود تا کارها به نحو احسن پیش برود، چه گروهی که رأی بالاتر را کسب کردند و چه گروهی که در انتخابات توفیقی نداشتند. تنها در این صورت در جامعه همسویی و همدلی تقویت می شود، نباید مسائل و اختلاف نظرهای انتخاباتی باعث تفرقه در جامعه شود. نباید در گذشته بمانیم. باید به آینده نگاه کنیم و همه با هم در مقابل تهدیدهایی که به خصوص از خارج وجود دارد بایستیم تا فضا بازتر شود و ان شاء الله با همبستگی و حضور ملت و با پشتوانه نیروهای دفاعی و نظامی و امنیتی تهدیدهای موجود بی‌اثر شود. باید متوجه باشیم که ما در معرض تهدیدهایی قرار داریم که تفرقه‌های درونی ممکن است مشکلات بیشتری برای کشور ایجاد کند.
یاوه گویی های صهیونیست ها، آمریکایی‌ها و ارتجاع علیه ایران پیش‌تر هم وجود داشته و اخیرا تشدید شده است و برای اینکه این یاوه گویی‌ها تبدیل به عمل نشود یا عملی که می شود کارساز نباشد ایران باید در درون منسجم باشد.
ان‌شاء‌الله که همه مسؤولان و مردم و احزاب و گروه‌ها به این مسأله توجه داشته باشند و شما هم همچنان در صحنه باشید و کارها را ادامه بدهید و ان شاء الله که مسؤولان هم قدر شما عزیزان و همکاران شما در سراسر کشور را بدانند و جامعه هم ببیند که آن کس که به جامعه خدمت می کند قدر می بینند
ان‌شاء‌الله که خداوند همه شما را در پناه خود حفظ کند