۶ مهر ۱۳۹۵
سیدمحمد خاتمی: باید چتری فراگیرتر داشته باشیم
سیدمحمد خاتمی در جمع اعضای حزب همبستگی با تبریک عید سعید غدیر ابراز امیدواری کرد: افتخار نام شیعه امیرالمومنین را داشته باشیم و به لحاظ محتوا هم راه علی را بشناسیم و آن را طی کنیم.

وی در این دیدار به تفاوت اسلام داعش و اسلام جمهوری اسلامی اشاره کرد و توضیح داد: می‏توان از اسلام با دید غلط و نگاه ناجور برداشتی کرد که داعش و طالبان و القاعده حاصل آن باشد و می ‏شود اسلام را به گونه‏ ای دید که جمهوری اسلامی حاصل آن باشد. امتیاز انقلاب اسلامی ما و جنبش مردم ایران که امام در راس آن قرار داشت این است که برای نظام شاهنشاهی و سلطنتی وابسته به بیگانه و بیگانه با دین و بیگانه با منافع ملی و حتی ضد منافع ملی نظام بدیلی را معرفی کرد که جمهوری اسلامی بود. این مساله خیلی مهمی است.

خاتمی افزود: همان جمهوری که داعشی ها و نظایر آن می‏ گویند بدعت است. امام به عنوان یک عالم و اندیشمند بزرگ اسلامی به این نظر رسید که آنچه که می‏ تواند جایگزین نظام پیشین بشود و از دل انقلاب ما بیرون بیاید جمهوری اسلامی است و روی این پافشاری کردند.

وی بیان کرد: اگر انقلاب و اسلام را دوست داریم، اگر امام را دوست داریم، اگر به سرنوشت مملکت دل بسته ایم، بدانیم که حاصل انقلاب ما جمهوری اسلامی است و از آن دفاع کنیم.

خاتمی اظهار کرد: مهم ترین نقش اصلاحات این است که از جمهوری اسلامی دفاع می‏ کند. یک وقتی من گفتم که جامعه مدنی ما ریشه در مدینه النبی دارد؛ بعضی ها اعتراض کردند که می‏ خواهی همان جامعه و سبک آنجا را اینجا پیدا کنی؟ گفتم نه. یک ارزش هایی وجود داشت که آن ارزش ها در دنیای امروز اگر پیاده شود ممکن است خیلی از مشکل ها حل شوند.

وی افزود: اگر امروز امیرالمومنین بود، مطمئناً شیوه هایی که داشت متناسب با زمان ما و پاسخگوی زمان ما بود. در کلام امیرالمومنین به صراحت از حق والی بر رعیت و حق رعیت بر والی صحبت می‏ شود. رعیت به معنی لغوی آن و همچنین آنچه در نظام های مختلف بوده است از رعایت و رعی یعنی چراندن گوسفندان می‏‌آید. راعی یعنی چوپان، که چراننده و نگاهدارنده رمه و رعیت است تفکری که در آن زمان بود و خیلی زمان های بعد هم بود، امروز هم بسیاری از کسانی که مدعی اسلامیت و آیین اسلامیت هستند به آن نگاه می‏‌کنند رابطه ی حاکم و مردم را رابطه ی راعی و رعیت می‌‏دانند.

خاتمی در ادامه به رابطه والی و رعیت پرداخت و بیان کرد: امیرالمومنین از کلمه رعیت استفاده می‏‌کند اما طوری این رعیت را معنی می‏‌کند که از داخل آن ما می‏‌توانیم مفهوم شهروند امروزی را در بیاوریم. شهروند در آن زمان مطرح نبود، شهروندی هم که در دوران قدیم بود شهروند خاصی بود غیر از این شهروندی است که امروز می‏ گوییم. چون در دوران قدیم حتی در دموکراسی یونان هم مردان آزاد مردم بودند و صاحب حق رای، اما مهاجران، بردگان و زنان صاحب حق نبودند. اما امروز طور دیگری به شهروند نگاه می‏‌شود. این شهروند کسی است که صاحب حق است. به محض این که می‏ گوییم «رعیت را بر والی حق است» یعنی این که والی ارباب مردم نیست که هرکاری بخواهد بکند. حکومت حق دارد و مردم هم حق دارند. البته تکالیفی هم هست. شهروند تکلیفی دارد منتها به عنوان شهروند تکلیف پیدا می‏ کند. حکومت اختیاراتی دارد اما اختیاراتش در رابطه با حقوق شهروندان مشخص می ‏شود و در آن زمینه می‏ تواند اعمال کند، حالا بالاتر از این از پیامبر اکرم نقل شده است «كلكم راعٍ و كلكم مسئول عن رعیته » یعنی نه این که یکی آن بالا راعی و چوپان و بقیه گوسفندند، همه راعی هستید و همه هم رعیت هستید. یعنی این یک حق همگانی است.

وی در ادامه با تاکید بر ضرورت آزادی نقد و تاثیر نقد در پیشگیری از فساد، بر لزوم توجه به ایجاد مردم‌سالاری و رعایت ارزش‌های الهی و مکارم اخلاقی تاکید کرد و گفت: مردم‌سالاری یعنی مردم صاحب حق هستند و قدرت از مردم برای مردم است.

خاتمی افزود: نمی‌‏توانیم مردم سالاری داشته باشیم اما حزب و تشکل نداشته باشیم، زیرا ممکن است از داخل حرکت های توده وار فاشیسم در بیاید یعنی واقعاً فاشیسم و نازیسم کاملاً مردمی بودند و توانسته بودند بر احساسات مردم سوار بشوند و با سوار شدن بر آن همه رقبای خودشان را نابود کنند.

وی با اشاره به نقش تشکل‌ها و واسطه میان مردم و قدرت بودن آنها اظهار کرد: دموکراسی و حزب و نهادهای مدنی کدام بر دیگری تقدم دارد؟ آیا در جوامعی که پذیرفتند دموکرات باشند و فرهنگ دموکراسی دارند حزب جا می‌‏افتد و جا می‏‌گیرد یا اول باید حزب تشکیل بشود تا بعد دموکراسی مستقر بشود؟ در دنیای غرب از درون دموکراسی‏ها حزب بیرون آمد. خب البته ما نمی‏‌توانیم منتظر بمانیم که همه زمینه های دموکراسی فراهم بشود اما این را باید بدانیم تا ما فرهنگ دموکراسی نداشته باشیم و تا دموکراسی رانپذیریم، تا حاکمان ما و مردم ما واقعاً معتقد به مردم سالاری نباشند، حزب نمی‏ تواند کارآمدی لازم را داشته باشد.

خاتمی ادامه داد: شرایط تاریخی در جوامع ما سبب شده است که مردم اعتماد چندانی به احزاب نداشته باشند و حکومت ها هم احزاب را تحمل نمی‏ کنند و با یک اخم، حزب روی هوا می‏ رود و با یک لبخند تشکل‏ها درست می‏ شود و تشکلی درست می‏ شود که بنیادی هم ندارد، جایگاهی هم ندارد. آدم های خوبی در آن هستند ولی نه ریشه در مردم دارند نه مردم به آنها اعتماد می کنند.

وی در ادامه با اشاره به اظهارات رهبری مبنی بر حق الناس بودن رأی مردم، بر ضرورت فرهنگ شدن این تفکر و پذیرش آن تأکید کرد و گفت: حتماً باید به تحزب توجه کنیم و بیش از تحزب به حقوق مردم و ایجاد فرهنگ و گسترش فرهنگ مردم سالاری در جامعه تا هم زمان و هم دوش همدیگر پایه های مردم سالاری دینی و نیز تحزب در جامعه تقویت شود.

خاتمی با اشاره به مشکلات پیش روی اصلاحات یادآور شد که در جریان انتخابات ما هیچ راهی نداریم جز این که جبهه ‏ای عمل کنیم. در این موقعیت هدف منافع ملی، امنیت کشور، پیشرفت کشور، تامین حقوق مردم در جامعه است و بر اساس این حتی می‏ شود ائتلاف کرد و می ‏شود با دیگران کنار آمد و واقعیت ها را در نظر داشت.

وی با اشاره به روند حرکت گام به گام اصلاح طلبان و نقش آنها در تغییرات مجلس بیان کرد: هم اکنون مجلس می تواند در کنار دولت برای منافع کشور تصمیم بگیرد.

خاتمی افزود: نمی‏ گویم آقای روحانی و دولتش را نقد نکنید اما هرچه می‏ خواهید بگویید واقعیت ها را هم در نظر داشته باشید.

وی در ادامه درباره نقش آینده اش در انتخابات صرفا خود را ریش سفیدی برای همسوتر کردن جریان اصلاح طلبی دانست و گفت: من نه در انتخابات سهم دارم و نه کسی را معرفی می‏ کنم. ما می‏ خواهیم در اختیار ملت و در اختیار انقلاب و در اختیار این جامعه باشیم و کارهای جامعه پیش برود. باید کنار همدیگر باشیم .

خاتمی با تاکید بر اینکه باید چتری فراگیرتر داشته باشیم گفت: مهم ترین مساله حفظ امنیت در این کشور، فراهم آوردن زمینه پیشرفت بیشتر کشور، تامین حقوق و آزادی های مردم و تامین ارزشهای الهی و اسلامی و انسانی در جامعه است که همه باید دست به دست هم بدهیم و یک نظام یکپارچه ‏ای که همه در آن حضور دارند داشته باشیم و ان شاء الله که شاهد رسیدن به این اهداف باشیم.