۱۱ اسفند ۱۳۹۴
من و حسنین هیکل
سید محمد خاتمی در پی درگذشت روزنامه نگار بزرگ مصری، شادروان حسنین هیکل در یادداشتی کوتاه به سوابق این شخصیت بزرگ آزادی خواه پرداخته و به سابقه سه دیدار خود با وی اشاره ای کرده است.

متن کامل این یادداشت به شرح زیر است:

به نام خدا
من و حسنین هیکل
دیری از پیروزی افسران آزاد علیه نظام پادشاهی مصر نگذشته بود که نام جوانی پرشور، تحلیلگر، آزادی‌خواه و خواستار عدالت و رهایی ملتهای زیر ستم در کنار افسران شنیده شد که با سلاح کلام و قلم به جنگ با واپس‌گرایی، بی‌عدالتی و بخصوص دفاع از حق و حرمت مصر و نیز فلسطین اشغالی برخاسته بود. محمد حسنین هیکل را می گویم که بعداً وزیر اطلاعات و بالاخره سردبیر روزنامه معروف “الاهرام” مصر شد.
اولین بار از طریق روزنامه الاهرام در ستونی تحت عنوان “بالصراحه” که آخر هفته نشر می یافت با قلم سحار و اندیشه پویا و بیان شجاعانه او آشنا شدم.
محمدحسنین هیکل در درازنای زندگی نسبتاً دراز خود گرچه بعد از جمال عبدالناصر تقریبا از صحنه رسمی برکنار بود، ولی در صحنه فکر و روشنگری همچنان فعال بود و رسالت خود را در بیدارگری، فراخوان به آزادی و پیشرفت و مخالفت با رژیم صهیونیستی از یاد نبرد و در دنیای عرب جزء اولین کسانی بود که انقلاب اسلامی و امام خمینی را ستود.
با هیکل سه بار دیدار داشتم. یکی در دوران ریاست جمهوری که به مناسبتی به ایران آمده بود که دیداری سرد و تشریفاتی با من داشت که چندان خوشایند من نبود ولی بعداً سرّ آنرا دانستم.
دیدار بعدی در قطر بود، بعد از دوران ریاست جمهوری که برای شرکت در یک همایش بین المللی – اسلامی، به آنجا رفته بودم، در هتل به دیدار من آمد و این بار بسیار گرم و صمیمی و گفت من میانه خوبی با "رؤسا" و مسئولان ندارم و وقتی شما رئیس جمهوری بودید نمی خواستم خودم را نزدیک کنم، ولی حالا آمده ام بگویم شما منادی گفت و گوی تمدنها هستید و مبشر صلح و این امریست که جهان امروز و بخصوص جهان آشفته اسلام و منطقه بدان نیازمند است و برای ما خشنود کننده است که از جهان اسلام این ندا را می شنویم و افزود که من با همه تجربیات و سوابقم حاضرم چون سربازی در خدمت شما و اندیشه شما باشم. (تعبیر از هیکل بود)
و دیدار سوم در سال ۱۳۸۶ در قاهره بود که باز هم به مناسبت شرکت در همایش مهمی به آنجا دعوت شده بودم. آقای هیکل مرا به باغ خود در حومه قاهره دعوت کرد و عده‌ای از شخصیت‌های سیاسی و فرهنگی و دینی را هم دعوت کرده بود و از همه جریان‌های اسلامی و ملی و فکری در آنجا بودند. حدود چهار ساعت در باب مسائل گوناگون بخصوص اوضاع و احوال منطقه و جهان اسلام بحث و گفت و گو شد که فکر می کنم خلاصه ای از آن در بازگشت از مصر توسط یکی از دوستان عزیز و دانشمند نشر یافت و ای کاش فرصتی می شد تا تفصیل آن دیدار که برای امروز هم می تواند مفید باشد به نحوی منتشر می‌شد.
امروز هیکل در میان ما نیست! طبیعی است که انتظار پذیرش همه افکار و رویکردهای او از همگان نامعقول است، ولی در مجموع خلاء وجود او برای همه آنان که اسلام، انسان، آزادی و عدالت را دوست دارند محسوس و آزاردهنده است.

روانش شاد باد
سیّدمحمّد خاتمی
اسفند ۱۳۹۴