۲۲ آبان ۱۳۹۰
بخشندگی طبیعت حاصل رابطه صلح آمیزش با انسان است
"نیازی‎ ‎نیست‎ ‎در‎ ‎زشتی‎ ‎ستیز‎ ‎و‎ ‎جنگ‎ ‎و‎ ‎آثار‎ ‎مخرب‎ ‎آن،‎ ‎سخن‎ ‎را‎ ‎به‎ ‎درازا‎ ‎کشاند؛‎ ‎که‎ ‎کوهها‎ ‎و‎ ‎دشت‎ ‎ها‎ ‎و‎ ‎دریاها‎ ‎و‎ ‎شهرها‎ ‎و‎ ‎روستاهای‎ ‎فراوانی‎ ‎در‎ ‎زیباترین‎ ‎مناطق‎ ‎جهان‎ ‎به‎ ‎دنبال‎ ‎جنگ‎ ‎های‎ ‎ویرانگر‎ ‎و‎ ‎در‎ ‎موقعیت‎ ‎های‎ ‎منازعه‎ ‎آمیز‎ ‎منطقه‎ ‎ای‎ ‎و‎ ‎جهانی‎ ‎به‎ ‎نابودی‎ ‎کشانده‎ ‎شده‎ ‎اند‎ ‎و‎ ‎نیز‎ ‎صدها‎ ‎میلیون‎ ‎کشته‎ ‎و‎ ‎زخمی‎ ‎از‎ ‎جنگ‎ ‎ها‎ ‎به‎ ‎جا‎ ‎مانده‎ ‎اند. ‎این‎ ‎همه‎ ‎گواه‎ ‎روشن‎ ‎و‎ ‎حجت‎ ‎موجهی‎ ‎است‎ ‎بر‎ ‎پلیدی‎ ‎جنگ‎‪.‬‎

سید‎ ‎محمد‎ ‎خاتمی‎ ‎در‎ ‎پیامی‎ ‎به‎ ‎همایش‎ ‎روز‎ ‎جهانی‎ ‎مقابله‎ ‎با‎ ‎آثار‎ ‎جنگ‎ ‎بر‎ ‎محیط‎ ‎زیست که روز چهارشنبه در تهران برگزار شد بخشندگی‎ ‎طبیعت‎ ‎را حاصل‎ ‎رابطه‎ ‎صلح‎ ‎آمیزش‎ ‎با‎ ‎انسان‎ خوانده نقش ‎تشکل‎ ‎ها‎ ‎و‎ ‎نهادهای‎ ‎مدنی‎ ‎و‎ ‎اندیشمندان‎ ‎و‎ ‎صاحب‎ ‎نظران‎ ‎را‎ ‎به‎ ‎رغم‎ ‎امکانات‎ ‎اندک‎ ‎در رفع آثار سوء جنگ ها تأثیر گذار دانست.

متن‎ ‎کامل‎ ‎این‎ ‎پیام‎ ‎بدین‎ ‎شرح‎ ‎است‎:‎

بسم‎ ‎الله‎ ‎الرحمن‎ ‎الرحیم‎

همان‎ ‎گونه‎ ‎که‎ ‎پویایی‎ ‎و‎ ‎آفرینندگی‎ ‎و‎ ‎زیبایی‎ ‎زندگی‎ ‎آدمی‎ ‎بسته‎ ‎به‎ ‎رابطه‎ ‎صلح‎ ‎آمیز‎ ‎انسان‎ ‎با‎ ‎انسان‎ ‎است،‎ ‎طراوت‎ ‎و‎ ‎بخشندگی‎ ‎طبیعت‎ ‎نیز‎ ‎در‎ ‎گرو‎ ‎رابطه‎ ‎صلح‎ ‎آمیز‎ ‎انسان‎ ‎با‎ ‎طبیعت‎ ‎قرار‎ ‎دارد‎. ‎چنانکه‎ ‎این‎ ‎هر‎ ‎دو (انسان و طبیعت) ‎از‎ ‎جنگ‎ ‎و‎ ‎آثار‎ ‎شوم‎ ‎آن‎ ‎آسیب‎ ‎و‎ ‎زیان‎ ‎می‎ ‎بینند‎. جنگ‎ ‎و‎ ‎درگیری‎ ‎های‎ ‎خونین‎ ‎نه‎ ‎تنها‎ ‎زندگی‎ ‎انسان‎ ‎ها‎ ‎را‎ ‎در‎ ‎آتش‎ ‎قهر‎ ‎خود‎ ‎می‎ ‎سوزاند،‎ ‎که‎ ‎طبیعت‎ ‎پاک‎ ‎و‎ ‎گستره‎ ‎دراز‎ ‎دامن‎ ‎محیط‎ ‎زیست‎ ‎را‎ ‎هم‎ ‎آلوده‎ ‎می‎ ‎کند‎ ‎و‎ ‎به‎ ‎مخاطره‎ ‎می‎ ‎اندازد‎‪.‬‎
نیازی‎ ‎نیست‎ ‎در‎ ‎زشتی‎ ‎ستیز‎ ‎و‎ ‎جنگ‎ ‎و‎ ‎آثار‎ ‎مخرب‎ ‎آن،‎ ‎سخن‎ ‎را‎ ‎به‎ ‎درازا‎ ‎کشاند؛‎ ‎که‎ ‎کوهها‎ ‎و‎ ‎دشت‎ ‎ها‎ ‎و‎ ‎دریاها‎ ‎و‎ ‎شهرها‎ ‎و‎ ‎روستاهای‎ ‎فراوانی‎ ‎در‎ ‎زیباترین‎ ‎مناطق‎ ‎جهان‎ ‎به‎ ‎دنبال‎ ‎جنگ‎ ‎های‎ ‎ویرانگر‎ ‎و‎ ‎در‎ ‎موقعیت‎ ‎های‎ ‎منازعه‎ ‎آمیز‎ ‎منطقه‎ ‎ای‎ ‎و‎ ‎جهانی‎ ‎به‎ ‎نابودی‎ ‎کشانده‎ ‎شده‎ ‎اند‎ ‎و‎ ‎نیز‎ ‎صدها‎ ‎میلیون‎ ‎کشته‎ ‎و‎ ‎زخمی‎ ‎از‎ ‎جنگ‎ ‎ها‎ ‎به‎ ‎جا‎ ‎مانده‎ ‎اند‎. ‎این‎ ‎همه‎ ‎گواه‎ ‎روشن‎ ‎و‎ ‎حجت‎ ‎موجهی‎ ‎است‎ ‎بر‎ ‎پلیدی‎ ‎جنگ‎‪.‬‎
متاسفانه‎ ‎در‎ ‎دوران‎ ‎معاصر،‎ ‎خاورمیانه‎ ‎و‎ ‎غرب‎ ‎آسیا‎ ‎بیشترین‎ ‎سهم‎ ‎را‎ ‎در‎ ‎تعداد‎ ‎و‎ ‎ابعاد‎ ‎جنگ‎ ‎ها‎ ‎و‎ ‎درگیری‎ ‎های‎ ‎مسلحانه‎ ‎داشته‎ ‎اند‎. ‎هنوز‎ ‎فلسطین‎ ‎از‎ ‎اشغال‎ ‎نظامی‎ ‎و‎ ‎سیاسی‎ ‎رنج‎ ‎می‎ ‎برد‎ ‎و‎ ‎آثار‎ ‎شوم‎ ‎جنگ‎ ‎های‎ ‎پیشین،‎ ‎از‎ ‎مین‎ ‎گذاری‎ ‎ها‎ ‎تا‎ ‎استفاده‎ ‎از‎ ‎سلاح‎ ‎های‎ ‎شیمیایی‎ ‎و‎ ‎خسارت‎ ‎هایی‎ ‎که‎ ‎به‎ ‎حیات‎ ‎انسانی‎ ‎و‎ ‎محیط‎ ‎زیست‎ ‎در‎ ‎ایران،‎ ‎عراق‎ ‎،‎ ‎افعانستان‎ ‎،‎ ‎کویت‎ ‎و‎ ‎‎... ‎وارد‎ ‎آمده‎ ‎و‎ ‎می‎ ‎آید،‎ ‎قابل‎ ‎مشاهده‎ ‎است‎. ‎همچنانکه‎ ‎خاورمیانه‎ ‎غربی‎ ‎و‎ ‎شمال‎ ‎آفریقا‎ ‎با‎ ‎تهدیدهای‎ ‎جدی‎ ‎در‎ ‎این‎ ‎زمینه‎ ‎روبرو‎ ‎هستند‎.‎
خوشبختانه‎ ‎در‎ ‎کشور‎ ‎ما‎ ‎مطالعات‎ ‎جدی‎ ‎در‎ ‎این‎ ‎عرصه‎ ‎صورت‎ ‎گرفته‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎امید‎ ‎می‎ ‎رود‎ ‎بازتاب‎ ‎خود‎ ‎را‎ ‎در‎ ‎زمینه‎ ‎های‎ ‎حقوقی‎ ‎و‎ ‎اجرایی‎ ‎پیدا‎ ‎کند‎. ‎پژوهش‎ ‎ها‎ ‎نشان‎ ‎می‎ ‎دهد‎ ‎که‎ ‎محو‎ ‎مین‎ ‎های‎ ‎مرزی‎ ‎نیاز‎ ‎به‎ ‎حرکت‎ ‎ملی‎ (‎و‎ ‎حتی‎ ‎بین‎ ‎المللی‎) ‎برای‎ ‎پاکسازی‎ ‎دارد‎ ‎و‎ ‎برای‎ ‎پیگیری‎ ‎این‎ ‎مهم‎ ‎باید‎ ‎محیط‎ ‎زیست‎ ‎و‎ ‎حفظ‎ ‎طبیعت‎ ‎در‎ ‎عرصه‎ ‎نظر‎ ‎و‎ ‎عمل‎ ‎مورد‎ ‎توجه‎ ‎جدی‎ ‎قرار‎ ‎می‎ ‎گیرد‎. ‎سازمان‎ ‎ملل‎ ‎متحد‎ ‎نیز‎ ‎اقدام‎ ‎های‎ ‎مناسبی‎ ‎در‎ ‎روند‎ ‎مطالعه‎ ‎و‎ ‎انتشار‎ ‎گزارش‎ ‎ها‎ ‎نسبت‎ ‎به‎ ‎آثار‎ ‎جنگ‎ ‎بر‎ ‎طبیعت‎ ‎کشورهای‎ ‎مختلف‎ ‎داشته‎ ‎که‎ ‎لازم‎ ‎است‎ ‎مورد‎ ‎استفاده‎ ‎و‎ ‎اهتمام‎ ‎صاحب‎ ‎نظران‎ ‎و‎ ‎علاقمندان‎ ‎قرار‎ ‎گیرد‎. ‎آنچه‎ ‎دراین‎ ‎چشم‎ ‎انداز‎ ‎می‎ ‎تواند‎ ‎و‎ ‎باید‎ ‎مهم‎ ‎قلمداد‎ ‎شود‎ ‎ایفای‎ ‎نقش‎ ‎تشکل‎ ‎ها‎ ‎و‎ ‎نهادهای‎ ‎مدنی‎ ‎و‎ ‎اندیشمندان‎ ‎و‎ ‎صاحب‎ ‎نظران‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎به‎ ‎رغم‎ ‎امکانات‎ ‎اندک‎ ‎دارای‎ ‎تاثیرهای‎ ‎فراوان‎ ‎ملی،‎ ‎منطقه‎ ‎ای‎ ‎و‎ ‎بین‎ ‎المللی‎ ‎است‎.‎
تلاش‎ ‎های‎ ‎مرکز‎ ‎صلح‎ ‎و‎ ‎محیط‎ ‎زیست،‎ ‎به‎ ‎خصوص‎ ‎اندیشه‎ ‎و‎ ‎عمل‎ ‎سرکار‎ ‎محترم‎ ‎خانم‎ ‎دکتر‎ ‎معصومه‎ ‎ابتکار‎ ‎را‎ ‎در‎ ‎این‎ ‎زمینه‎ ‎ارج‎ ‎می‎ ‎گذاریم‎ ‎و‎ ‎امید‎ ‎داریم‎ ‎استمرار‎ ‎این‎ ‎مهم‎ ‎و‎ ‎گسترش‎ ‎دامنه‎ ‎آن‎ ‎بتواند‎ ‎آثار‎ ‎مخرب‎ ‎جنگ‎ ‎را‎ ‎بر‎ ‎محیط‎ ‎زیست‎ ‎و‎ ‎جامعه‎ ‎انسانی‎ ‎کاهش‎ ‎دهد‎ ‎و‎ ‎اهتمام‎ ‎به‎ ‎صلح‎ ‎مبتنی‎ ‎بر‎ ‎عدالت‎ ‎را‎ ‎افزون‎ ‎سازد‎.‎

سید‎ ‎محمد‎ ‎خاتمی
آبان‎ ‎ماه‎ ‎یکهزار‎ ‎و‎ ‎سیصد‎ ‎و‎ ‎نود