درباره سایت  |  نقشه سایت  |  گزارش اشکال در سایت امروز، يكشنبه ۲۴ شهريور ۱۳۹۸
RSS RSS چیست؟ 
 
 
 
 
  
۲۰ بهمن ۱۳۸۷
تحمل پذیری دولت اصلاحات بی سابقه بود

نشریه حضور، متعلق به مؤسسه نشر و تنظیم آثار حضرت امام خمینی (ره)، ویژه نامه ای تحت عنوان آرمانهای امام را منتشر کرده که بخشی از آن را به گفت و گو با سیّد محمّد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران اختصاص داده است. متن كامل این گفت وگو در پی می آید:
۱- تلقی شما از مفهوم آرمان های امام خمینی چیست؟
اگر شخصیت امام خمینی (ره) دارای حیثیت ها و شأن های گوناگون است آرمان های ایشان نیز به تناسب هر شأنی متفاوت است. گرچه چون این شئون و حیثیات در شخص واحد مجتمع است. مجموعه آن آرمان ها را در می توان و باید آرمان امام خمینی به حساب آورد.
امام به عنوان عالم دین عارف حکیم فقیه و اهل سلوک و معنی آرمانشان همین است که هدف خلقت انسان است. یعنی پرستش خداوندو طبعاً پرستش خدا نقطه کانونی خواست و آرمان امام خمینی است. یعنی اینکه خود بنده خدا باشد و در مقام ارشاد نیز همه انسان ها را بنده خدا بخواهد و آنان را به سوی این هدف والا رهنمون باشد.
ولی امام یک رهبر اجتماعی دینی و سیاسی نیز هستند. انسانی که در این دنیا زندگی می کند و نسبت به سرنوشت انسان در این جهان دغدغه خاطر دارد و بر این باور است که دین خدا ناظر به ساز و کار های تأمین کننده زندگی سالم و برخوردار آدمی در این جهان است و امام از موضع دین خواستار زندگی خوب و متناسب با شأن انسانی برای همه انسان ها و در درجه اول برای هم کیشان و هم وطنان خویش است و انقلاب اسلامی نیز از همین جا ناشی می شود و معنی پیدا می کند.
در این مقام امام استبداد، فساد، استیلای بیگانگان فزون خواه و عقب ماندگی جامعه را نمی پسندد و آرمانشان رهایی جامعه و مردم و در درجه اول کشور از این آفت ها است و آنچه امام را از خیلی از رهبران و مصلحان خیر خواه جدا می کند اینکه حرکت آرمان خواهانه ایشان برپایه دین است و از این جهت بعد از نفی استبداد و وابستگی در مرحله ایجاب «جمهوری اسلامی» را پیشنهاد می کنند. نظامی که در عین رعایت موازین دینی بر رای و نظر مردم استوار است. (و دین در دیدگاه امام تامین کننده آزادی و کرامت انسان و حق و حرمت مردم و پیشرفت جامعه و بهره گیری از دستاورد های مثبت تمدن بشری و… نیز هست و در اجتهاد مورد نظر امام زمان و مکان دو عنصر تعیین کننده است و مصلحت اساس نظم اجتماعی و حکومت و تنظیم کننده سازو کار هایی که جامعه را به هدف خود می رساند) در عین حال جمهوری همان است که در جهان رایج است یعنی متضمن حاکمیت فرد بر سرنوشت خود میزان بود رای ملت مسؤول بودن حکومت در برابر مردم و نهاد های مردمی و آزادی اندیشه و بیان وعدالت و برخورداری همگان از مزایای زندگی و… و در همه حال معیار ها و ارزش های اسلامی نیز بر این جمهوری حاکم است.
در عرصه حیات اجتماعی باید گفت که آرمان های امام در جهت خواست های تاریخی و روشن مردم و برآمده از متن وجدان ملت ایران است که در طول بیش از یک قرن همواره آزادی استقلال پیشرفت و عدالت و رهایی از استبداد و استعمار و عقب ماندگی را فریاد زده است و حرکت او از مشروطیت تا انقلاب اسلامی دارای فراز های بلندی بوده است. اما این بار به رهبری امام این حرکت خیلی روشن با دین پیوند داشته است.
۲- آیا آنچه با عنوان “آرمان های امام خمینی” مطرح است نسبتی با گرایش های چهارگانه فوق دارد؟
تقسیم بندی دورانی که بر جامعه ما پس از پیروزی انقلاب گذشته است و تطبیق آن بر رویکردها و گرایشهای چهارگانه دقیق و درست نیست و دست کم خالی از تسامح نیست.
به نظر من اصول، اصلاحات، سازندگی و عدالت را قسیم یکدیگر به حساب آوردن نادرست است. هم اصول و هم ساختن و آباد کردن ایران و هم عدالت و هم اصلاحات مستمر همواره مورد نظر و خواست مردم، جامعه و امام بوده است منتها به اقتضای شرایط و احوال گاهی وجهی پررنگ تر و وجه دیگر کم رنگ تر بوده یا جلوه کرده است.
اینکه گفته شود طرفداران سازندگی به اصول، عدالت و اصلاحات بی اعتقاد بوده اند یا طرفداران اصلاحات با عدالت و سازندگی و اصول بیگانه بوده اند، جفای بزرگی است و جفای بزرگتر اینکه دوره اخیر را با عنوان دوران اصولگرایی از دوره های دیگر جدا کنیم در عین اینکه باید از تلاش و زحمت مسوولان همه دوره ها ازجمله این دوره تقدیر کرد ولی توجه داشته باشیم که خدای ناکرده شعارزدگی، ظاهرگرایی و حتی ظاهر پرستی و احیانا رواج خرافات را اصول به حساب نیاوریم.
کدام اصول روشن تر و محکم تر از اعتقاد و گرایش و تلاش برای بسط اخلاق، پایبندی به موازین دین و به خصوص در عرصه اجتماعی، گسترش علم و فناوری به عنوان پایه های اقتدار ملی، کاهش فاصله طبقاتی، رفع تهدید ها از کشور جامعه و نظام، تقویت بنیان آزادی و حقوقی که مردم به برکت انقلاب به دست آورده اند و خواست مردم هم بوده است، وجود دارد. و مگر سازندگان و اصلاح گران دقیقا بر همین اصول تکیه نداشته اند؟ و آیا در این دوران بهتر و سریعتر در این جهت ها حرکت کرده ایم؟
۳- با توجه به تجربه سی ساله انقلاب در حال حاظر چگونه به آرمان های امام می نگرید؟ آیا آنچه امام در پی آن بود محقق شد؟ دستاورد ها و ناکامی ها در چه مقاطعی پدید آمد و دلایل آن چه بود؟ نسبت آینده نظام جمهوری اسلامی با آرمان های امام چیست؟ برای تحقق آرمان های امام چه راهی را باید برویم که ناتمام مانده است؟
آرمان های انقلاب که امام بیانگر آن بودند با آنچه ملت رشید ایران و رهبران صالح و مصلح آن در طی بیش از یک قرن می خواستند مطابقت دارد و البته آن اهداف و آرمان ها چیزی نیست که یک شبه به طور کامل محقق شود. منتها مهم این است که ما به آنسو حرکت کنیم و موانع کمتر شود ولی اگر خدای ناخواسته در بعضی موارد از آن اهداف دورتر شویم باید نگران بود. در اینجا به اجمال به نکاتی اشاره می کنم:
ما در ایران زندگی می کنیم، انقلاب هم بر دوش این ملت جریان یافت و اوج گرفت و پیروز شد و نظام جمهوری اسلامی هم در ایران تاسیس شد. به نظر من پس از پیروزی انقلاب آنچه مورد خواست امام و مردم و به مصلحت جامعه بوده و هست این است که
۱- نظام پیشنهادی یعنی جمهوری اسلامی با همه لوازم و ملزومات آن (و تاکید می کنم با همه لوازم و ملزومات آن) محقق شود.
۲- میثاق ملی که نخبگان و خبرگان منتخب ملت تهیه کردند و در نهایت هم در معرض رای و تصویب مستقیم مردم قرار گرفته است و امام هم آن را تایید کردند یعنی قانون اساسی، مبنا و معیار ساختار نظام و رفتار و عمل و رابطه میان اجزای جامعه با یکدیگر و با حاکمان و بالعکس قرار گیرد.
۳- جامعه به سوی برخورداری مادی و معنوی و اقتدار ملی و بین المللی حرکت کند.
اینکه در این زمینه ها موفق بوده ایم یا نه نیاز به بحث طولانی تری دارد هرچند که بی انصافی است اگر تحولاتی را که در همه زمینه ها پس از انقلاب پدید آمده منکر شویم.
امام توجه ویژه ای به قانون اساسی و شکل گیری نظام بر اساس موازین و معیارهای مشخص شده در قانون و بر میزان بودن رای مردم داشتند و از یاد نبریم که ما تاریخی استبدادزده داریم که قانون در آن چیزی جز خواست مستبدان نبوده است، این استبداد در مرحله اخیر تاریخ نیز متکی و وابسته به بیگانه بوده است که خود ازجمله عوامل عقب ماندگی مزمن جامعه ما است و باز هم تاکید می کنم اگر وضعمان را با آنچه پیش از انقلاب بوده است مقایسه کنیم و حتی در قیاس با بسیاری از کشورهای اسلامی و منطقه ای و آنان که به لحاظ شرایط تاریخی و اجتماعی شبیه ما هستند، در موقعیت بهتر و مناسب تری قرار داریم ولی با توجه به آرمان ها معتقدم هنوز عقب هستیم و تاسف بارتر اینکه بعد از امام احیانا عقب تر هم رفته ایم.
در دوران رهبری امام بعد از انقلاب که بیش از یک دهه به طول انجامید کشور ما همواره با مشکلات و بحران های سهمگین مواجه بود. از آشوب های سال های اول انقلاب تا جنگ تحمیلی؛ از فشارهای بین المللی تا تروریستی شدن فضای جامعه و ناامنی ها و تهدید های فراوان و… اما در همه حال امام کوشیدند تا همه چیز طبق موازین و ضوابط و با محوریت قانون اساسی باشد ولی در بعضی موارد به طور استثنایی پاره ای تصمیمات اتخاذ و اقدام هایی شد که خلاف موازین بود و امام هم به صراحت به این امر اذعان کردند و گفتند: (نقل به مضمون) “ما در موقعیت های بحرانی ناچار به بعضی تخلفات برای حفظ نظام بودیم و حالا بنا داریم همه به قانون برگردیم” طبیعی است که در موقعیت بحرانی حفظ نظام و اساس موجودیت جامعه در اولویت است و استثناءها هم باید با این ملاک و محور سنجید.
پرسش این است که بعد از جنگ و بعد از رفع یا کاهش خطر تروریست ها و بعد از فراهم آمدن زمینه سازندگی و آبادانی کشور و ترمیم خرابی های دوران جنگ و پیش از انقلاب و بعد از پدید آمدن امکان جدی تامین نیاز های جامعه و… آیا نمی بایست قاعده و اساسی که برای آن هزینه سنگینی پرداخته شده و امام به نهادینه شدن آن اهتمام داشتند و قول بازگشت تمام عیار به آن را دادند، مستحکم و جدی تر مورد توجه و مبنای عمل قرار گیرد؟ و آیا گرفته است؟ آیا تفسیرهای عجیب و غریب از قانون اساسی و تصمیم هایی که حق انتخاب مردم را که رای آنان میزان است محدود می کند و به جای نظارت بر انتخاب آنان، بر آنان قیمومیت می شود، ما را به آنچه امام قول بازگشت به آن را دادند نزدیکتر می کند یا دورتر؟ و شگفت اینکه تداوم استثناءها و دورشدن از روح قانون اساسی گاه به ادامه راه امام تعبیر می شود ولی این همه اصرار امام به میزان بودن رای مردم و لزوم مبنا قرار گرفتن قانون اساسی و استثنا بودن انحراف از این موازین مورد کم توجهی قرار می گیرد. آرمان بزرگ امام و مردم در عرصه اجتماعی چیست؟ به نظر من استقرار نظامی است که نه با توهمات وحشتناک متحجران و خشونت گرایان سازگاری دارد و نه عینا منطبق بر مدلی و الگویی است که در غرب تحقق یافته و خلاء ها و کاستی هایی دارد که خود غربیان متفکر و منصف هم به آن اذعان دارند.
۴- برخی می کوشند گفتمان حضرت امام را “گفتمان انقلابی” یک بعدی و دگم اندیشانه معرفی کنند. در داخل کشور نیز گاه این تعریف از سوی برخی طرح می شود. آیا این تحلیل را که اما خمینی نه رهبر اصلاح گر بلکه رهبر انقلابی بودند می پذیرید؟ تحلیل شما چیست؟
انقلاب و اصلاح، دو اصطلاح جدید است و در جغرافیای سیاسی و فکری دنیای جدید مفهوم و معنا و کاربرد ویژه دارد. باید به این نکته توجه جدی داشت تا دچار سوء برداشت و کلیشه اندیشی نشویم. ولی به هر حال و با تسامح نسبت به این امر می توان گفت که امام به یک معنی شخصیتی انقلابی هستند. آنجا که نظام فاسد، مستبد و وابسته را هدف قرار می دهند و راه رهایی دین و میهن را تغییر آن نظام می دانند و جامعه را به سوی این هدف رهبری می کنند و در این راه موفق هم می شوند. و طبق خواست تاریخی مردم و بر پایه یک احساس مسوولیت الهی در راس جنبشی قرار می گیرند که نظام استبدادی فاسد را به نظامی مبدل می کند که هم مردم و هم اسلام در آن نقش محوری دارند. اما اگر این واقعه را در چارچوب بزرگ تر لحاظ کنیم، خود یکی از فراز های بلند اصلاح است. و امام نیز از اصلاح گران و احیاگران بزرگ هستند. اصلاح اگر در قالب تنگ مفهوم رفرم حبس نشود، یک حرکت مستمر و مداوم است. مگر جنبش قرن های اخیر ملت ایران و بسیاری از ملت های مسلمان و مظلوم در جهت رهایی از سلطه استبداد و استعمار و عقب ماندگی نبوده است؟ و انقلاب اسلامی یکی از اوج های این حرکت اصلاحی است که خواست تاریخی ملت ایران را هم سو با هویت تاریخی این ملت پیگیری کرده است. و آرمان های امام همان است که مردم داشته اند و در انقلاب اسلامی بروز شکوهمند داشته است. و هرچند به برکت انقلاب گام های بزرگی در جهت تامین آنها برداشته شده است، ولی هنوز کاملاً برآورده نشده است و تا آن آرمان های اصلاحی هست، حرکت اصلاحی نیز هست و باید باشد.
فرق اصلاح و اصلاح طلبی در این زمان با اصلاحات در دوره رژیم قبل این است که در گذشته جنبش اصلاحی در جهت از میان برداشتن رژیم فاسد بوده است. و امروز در جهت تحکیم مبانی و بسط ارزش هایی ست که تاسیس نظام مردمی برآمده از انقلاب براساس آنها و برای تحقق آنها بوده است. و اگر اصلاح ساختار و رفتار در نظر است در متن همین نظام و برای رسیدن به هدف ها و آرمان های آن است.
۵- شما پرچمدار گفتمان اصلاح طلبی در ایران هستید که در دهه سوم انقلاب با استقبال مردم روبه رو شد. این گفتمان چگونه پدید آمد وآیا در ایده های حکومتی حضرت امام ریشه داشت؟اگر پاسخ مثبت است مثادیق این گفتمان را در سیره امام چه می دانید؟
من در گذشته و حال در باب اصلاح و اصلاح طلبی، تبار تاریخی و آرمان ها و اقتضاهای آن به لحاظ شرایط زمانی و مکانی فراوان سخن گفته و می گوییم.
اصلاحاتی که مورد باور من است یک امر بدیع نیست بلکه ادامه یک حرکت بزرگ تاریخی است که خود انقلاب اسلامی از اوج های آن بوده است و ازجمله رو به استقرار، تقویت و دفاع از پیشنهادی دارد که امام داشتند و چون آن پیشنهاد پاسخ به خواست تاریخی و نیاز واقعی مردم اصلاح طلب بود به دلها نشست و با پشتوانه اراده مردم زمینه تحقق یافت ؛ مرادم جمهوری اسلامی است و اینک نیز می گویم اصلاح طلبی عبارت است از برنامه ریزی و تلاش برای تقویت جمهوری اسلامی و پایدار شدن آن با همه لوازم و ملزوماتش. بارها در این باره سخن گفته ام و باز هم خواهم گفت انشاءالله.
۶- چه اتفاقاتی رخ داد که وقتی در دهه هفتاد تصمیم به حضور در رقابت های انتخاباتی گرفتید گفتمان خود را بر محور اصلاحات و توسعه سیاسی استوار کردید؟ در این تعریف جایگاه جامعه مدنی چه بود؟ چرا آرام آرام این مفهوم به مدینه النبی تغییر یافت ؟ آیا در ادامه راه با مشکلاتی روبه رو شدید که نیاز به باز تعریف اصلاحات جامعه مدنی بود؟ آیا این انتخاب آگاهانه بود یا فضای عمومی و سیاسی کشور شما را به آن سو کشاند؟
من هیچگاه مشتاق داشتن سمت های رسمی نبوده ام و همه می دانند که به اکراه در جریان انتخابات دوره هفتم حضور یافتم در حالی که چند سال پیش از آن عطای وزارت را به لقایش بخشیده بودم و استعفا دادم و داوطلبانه کنار رفتم ولی در جریان انتخابات هفتم که اصرار دوستان را دیدم استنکاف را نه شرط مروت دانستم نه مقتضای مسوولیت پذیری. من دیدگاه ها و سخن هایی داشتم که این امر زمینه طرح آنها را فراهم می کرد و کرد. از جمله توسعه همه جانبه و نه فقط توسعه سیاسی و استقرار و بسط جامعه مدنی.
هنوز هم بر این باورم که استقرار جامعه مدنی نیاز مبرم جامعه و مقتضای زمان ماست. جامعه مدنی مستلزم پذیرش حاکمیت مردم بر سرنوشت و میدان داری آنان و حضورشان در عرصه های مختلف و وجود نهاد های مردمی است که از یکسو مدافع خواست ها و نیازهای مردم و در همان حال جهت دهنده و تبیین کننده آنها است و از سوی دیگر واسطه ایست میان قدرت متمرکز (دولت به معنی عام) و مردم وجود این نهاد ها حضور مستمر مردم در صحنه ها را تضمین می کند و قدرت را نیز از افتادن در دام خودکامگی باز می دارد. ولی این امر ریشه در معیار ها و ارزش هایی دارد که آیین و فرهنگ، متضمن آنهاست و برای دست یافتن به آن ریشه ها باید غبار تحریف و عادت زدگی و محبوس شدن در شرایطی را که مقتضای زمان خاص است از چهره دین زدود. این ارزش ها و معیار ها را بهتر از هرجا در جامعه ای که مدار و محور آن پیامبر اکرم(ص) بود می توان دید (به شرط اینکه شکل ها و قالب ها را که متناسب زمان و مکان و معروض تحویل و تحول اند اصل نشود چنانکه در دوران ما به جای خلافت و امارت، جمهوری اسلامی مطرح شد در حالی که جمهوری در دوران اسلامی سابقه نداشت) این پیامبر اکرم بود که یثرب را به «مدینه النبی» مبدل کرد.
اینکه بعضی ها جامعه مدنی را مغایر با مدینه النبی می دانند یا شکل پرستند یا معیار هایی جز معیار های اسلامی و سنت و سیرت نبوی و علوی را اصیل می دانند و فقط جامعه مدنی را در صورت وجود چنین معیار هایی ممکن به حساب می آورند.
جامعه مدنی گرچه در فرآیند تکامل تاریخی جامعه بشری مطرح شده است ولی نه به این معنی است که میزان ها و معیارهای سازگار با آن در اسلام وجود ندارد. آنچه در بیان و موضع من بود در واقع تبیین یک واقعیت است که به آن باور دارم. نه اینکه به مصالحی تغییر جهت داده باشم یا از میان دو امر مغایر یکی را انتخاب کرده باشم و از دیگری صرف نظر. بنابراین پرسش از اینکه این انتخاب آگاهانه یا غیرآگاهانه بوده است یا فضای سیاسی و عمومی کشور مرا ملزم به آن امر کرده باشد یا چیز دیگر اصلا جا ندارد.
۷- آیا گفتمان اصلاحات توانست به یک ایده عملیاتی تبدیل شود؟ اگر پاسخ مثبت است این اتفاق در چه حوزه هایی بوده تا آنها را مولفه های اصلاحات بدانیم؟ این اتفاق در چه درجه و مرحله ای و در چه حوزه هایی اتفاق افتاد و در چه حدی؟اگر پاسخ منفی است دلایل آن چیست؟
معنی این پرسش را نیز دقیقا نمی دانم. زیرا ظاهراً بر این فرض استوار است که اصلاحات یک «پروژه» است که با یک برنامه یا کمتر و بیشتر قابل تحقق است در حالی که اصلاحات یک فرا شد «پروسه» است و استوار بر اراده و حرکت جمعی.اصلاحات حرکتی مستمر و دیر پاست و در جهت استقرار حاکمیت مردم بر سرنوشت و تبیین حقوق اساسی مردم و تاکید بر حدود و مسوولیت پذیری حکومت که لوازمی چون آزادی اندیشه و بیان و پاسخگویی قدرت متمرکز به مردم و نهاد های مردمی را دارد و نتیجه آن پیشرفت همه جانبه کشور و رهایی از عقب ماندگی مزمن و دفع و رفع توطئه ها و اطماع بیگانه برای سلطه بر کشور. البته برای ما که مسلمانیم و میهن و ملتمان در شرایط تاریخی و اجتماعی خاص خویش است، رعایت موازین دینی، اخلاقی و معنوی و نظایر آن نیز مهم است.مگر گفتمان اصلاحات که ریشه در وجدان و فطرت جامعه ما دارد، بیش از همه گفتمان ها برای جامعه و بخصوص نخبگان قابل لمس و پذیرش نبود؟ اینکه دولت اصلاحات با همه محدودیت ها، کار شکنی ها و موانع در همه عرصه های سیاسی، فرهنگی و بین المللی توفیقات چشمگیر داشته است، نشانه موفقیت روند اصلاحات نیست؟ هرچند که با توجه به آرمان های ملت و انقلاب و نیز به علت مشکلات فراوان درونی و بیرونی آنچه رخ داد کافی نبوده است و قطعا ناکامی هایی نیز داشته ایم.مگر بعد از اصلاحات، مردم سالاری سازگار با این محور گفتمان غالب در جامعه و از جمله مسوولان نبوده است؟ مگر تحمل پذیری دولت اصلاحات در برابر نقد ها و حتی اعتراض ها بی سابقه نبوده است؟ و مگر یک مورد را سراغ دارید که کسی به خاطر نقد و اعتراض به دولت هزینه ای پرداخته باشد؟ آیا اینها برای رخنه در فضای تاریخی استبداد زده موثر نبوده است؟
مگر تلاش برای مستحکم تر کردن پایه های اقتصاد، تقویت بخش خصوصی به عنوان موتور محرک توسعه رخ نداده است؟ و مگر جلب و جذب سرمایه و امکانات و تکنولوژی خارجی بدون دست برداشتن از اصول و منافع ملی، زمینه ساز اقتدار و قوت ملی نبوده است؟مگر دانشگاه و دانشگاهیان حرمت بیشتری نیافتند و حتی حرکت به سوی انتخابی شدن مسوولیت ها در آن عرصه صورت نگرفت؟ مگر کمک بنیادی به حوزه های علمی در جهت تامین اجتماعی و بسط پژوهش و… بدون دخالت در امر حوزه و وابسته کردن حوزه به دولت صورت نگرفت؟ مگر آمار نشان از حرکت به سوی کاهش فاصله طبقاتی نمی داد؟ مگر تاسیس وزارت رفاه و تامین اجتماعی در جهت بسط و استحکام پایه های تامین در جامعه و حرکت مطمئن و اساسی به سوی عدالت اجتماعی نبود؟ و…
در عین حال از شعار های اصلی نظیر حمایت از مستضعفان و نکوهش و محکوم کردن مستکبران و دفاع از مظلومان غافل نبودیم؟به هر حال در این باب به خصوص با مقایسه منصفانه آن روزگاران با آنچه در این روزگار ساری و جاری است می توان به داوری منصفانه رسید.
۸- مخالفان شما که خود را “پیروان خط امام و رهبری” می دانستند گفتمان اصلاحات را در تضاد با آرمان های امام معرفی کردند. آیا این تحلیل را می پذیرید؟ آیا چنین مخالفت هایی در کندی و خاموش شدن حرکت اصلاحی تاثیر داشت؟ اگر پاسخ مثبت است شما برای جلوگیری از آن چه اقدامی کردید؟
فکر می کنم با توضیحاتی که دادم پاسخ به این پرسش تا حدی روشن است. امام در عرصه اجتماعی چه می خواستند؟ جمهوری اسلامی، میزان بودن رای مردم، آزادی به عنوان یک حق اساسی، عدالت در همه مساحت های اقتصادی، حقوقی و اجتماعی. ایستادگی در برابر فزون خواهی ها و توطئه های بیگانه. تلاش برای ایستادن بر پای خود، جبران عقب ماندگی ها و اخلاق و ادب اسلامی و انسانی.
مگر اصلاحات جز اینها را می خواسته و می خواهد؟ اسلامی که امام بیانگر و نماینده آن بودند و اصلاحات هم به آن پایبند است، در برابر این خواست ها نیست بلکه موید آنهاست. شما به بیانات امام به خصوص در آستانه پیروزی انقلاب و نیز در ۱۵-۱۶ سال قبل از آن رجوع کنید. در عین حال که همه جا دعوت کننده به ایمان و پرستش خدا و پرهیز از دنیازدگی و تقویت اخلاق هستند، درست بر پایه همین محورها خواستار دفع استبداد، رفع استعمار، آرای ملت، جلوگیری از چپاول ثروت و منابع ملی، حاکمیت مردم بر سرنوشت، رهایی از عقب ماندگی و برخورداری عادلانه همگان از مزایای مثبت زندگانی در عرصه های سیاسی و اقتصادی و اجتماعی هستند. اگر پیروان امام جز اینها را می طلبند، باید پاسخگوی تحریف و انحراف خود از امام و راه امام باشند و اگر اینها را می خواهند نباید خود را در برابر اصلاحات که دقیقا بر این موازین تکیه دارد، قرار بگیرند.
آیا اصرار بر این که حاصل انقلاب یعنی جمهوی اسلامی که با هزینه سنگینی برقرار شده است با همه لوازم آن پیاده شود، پیروی از امام است یا اظهارات وحشتناکی نظیر آن که اسلام با جمهوریت سازگار نیست و وحشتناک تر آنکه به امام نسبت دهند که جمهوری اسلامی را باور نداشتند. فکر می کنم در ورای ادعاهای تبلیغاتی و جنگ روانی باید به واقعیت ها توجه کرد تا مرز میان ادعا و حقیقت معلوم شود.مطمئنا کارشکنی ها و سنگ اندازی ها و مشکل آفرینی از عوامل مهمی بودند که توفیق .حرکت سریعتر و جامعتر را از اصلاحات سلب کردند .هر چند که ما نیز مثل دیگر انسان ها دارای حدود و کاستی بودیم ولی معتقدیم که آنچه در خواست تاریخی یک ملت ریشه دارد پیروز است. منتها دستیابی به آن اگر در فضای مساعد باشد ارزانتر و آسانتر است و اگر مانع شکنی باشد رسیدن به هدف ها گرانتر و دشوارتر خواهد بود.

 
 
تعداد بازدید: ۲۵۸۳۱

 
آرشیو
جستجو براساس تاریخ
 
تازه‌ترین خبرها
۱۵ مرداد ۱۳۹۸
سیدمحمد خاتمی: چرا اتهام سیاسی یا مطبوعاتی، جرم امنیتی تلقی می‌شود؟ چرا اخطار قانون اساسی داده نمی‌شود؟
۱ مرداد ۱۳۹۸
گفت‌وگو یا فاجعه؟ سرمقاله گاردین به قلم سید محمد خاتمی
۲۹ تير ۱۳۹۸
سیدمحمد خاتمی: تشکل‌های اجتماعی می‌توانند توقعات جامعه را تنظیم کنند
نمایش تمام خبر‌ها »
  سید محمد خاتمی , رئیس جمهور, Mohammad khatami, khatami , khatami.ir, president , sayyid mohammad khatami,