درباره سایت  |  نقشه سایت  |  گزارش اشکال در سایت امروز، يكشنبه ۳۰ تير ۱۳۹۸
RSS RSS چیست؟ 
 
 
  دیدار فعالان سیاسی اجتماعی استان همدان با سیّد محمّد خاتمی  |  عکس از: علی اصغر خاکساری
 
 
  
۳۱ مرداد ۱۳۸۷
می دانم برآیند خواست اکثریت مردم چیست

سیّد محمّد خاتمی طی سخنانی در دیدار با جمعی از نخبگان و فعالان سیاسی همدان با اشاره به اینکه درآستانه انتخابات ریاست جمهوری قرار داریم گفت: معتقدم پیش از اینکه بگوییم چه کسی یا چه کسانی باید وارد عرصه انتخابات شوند باید مشخص کنیم چه چیزهایی مورد توجه است و براساس آن حرکت کنیم و به جلو برویم. برای انتخابات سه مسأله را باید مشخص کنیم: اینکه بدانیم کجا هستیم و چه می خواهیم بکنیم و در چه وضعیتی قرار داریم
انتخابات یکی از مهمترین دست آوردهای اجتماعی بعداز انقلاب ما است. برای اینکه مبنا و محور رأی مردم باشد باید انتخابات به صورت کاملاً آزاد و گسترده برگزار شود تا جمهوریت نظام تحقق پیدا کند.
برای برگزاری انتخابات نخست باید دید که چقدر امکان حضور در انتخابات وجود دارد؟ سنجش امکان حضور هم دو مبنا دارد: یکی سازوکارهایی است که برای برگزاری انتخابات در نظر گرفته شده و دیگری میزان حضور مردم.
باید دید که آیا سازوکارهای برگزاری انتخابات به گونه ای است که مبنا را رأی آزاد و حضور مردم می داند یا سازو کارهایی است ناقص و معبوبی است که آنطور که شایسته است نمی تواند اسباب حضور همه جانبه مردم و اعلام رأی آنها را تأمین کند. مسلماً سازوکارهای موجود در این زمینه اشکالاتی دارد.
در مورد میزان حضور مردم نیز باید دید که آیا مردم رغبت لازم برای شرکت در انتخابات را دارند؟ یعنی اکثریت قاطع مردم مصمم هستند که در انتخابات شرکت کنند؟ اما این نکته به مراتب مهم تر است که سازو کارهای برگزاری انتخابات سالم و آزاد و رقابتی باشد، به گونه ای که نظام و دستگاه های مجری بسترساز بروز و ظهور رأی مردم باشند، نه اینکه در مواردی مانع حضور گرایشهای مختلف شود. انتخابات زمانی معنی پیدا می کند که مردم بتوانند آزادانه رأی بدهند.
متأسفانه بعضی اوقات میزان حضور مردم در عرصه بسیار نگران کننده است! باید دید چرا امکان حضور مردم فراهم نشده و چرا مردم نیامده اند؟ بخشی به خود مردم بر می گردد که نباید بی تفاوت باشند. باید به هر صورتی بیایند و در عرصه حضور پیدا کنند. اما بخشی هم به عملکرد مجریان انتخابات بر می گردد که این تصور را در ذهن مردم ایجاد می کنند که اگر بیایند و نیایند خیلی در نتیجه کار تغییری حاصل نمی شود و این بسیار خطرناک است.
همه ما از مسؤولان و روشنفکران کشور گرفته تا کسانی که دلشان برای ایران و اسلام و انقلاب می سوزد باید نسبت به این مهم هوشیار باشند که چرا امکان حضور مردم در انتخابات کمرنگ است؟ چه به لحاظ روند برگزاری انتخابات و چه از نظر میزان حضور مردم در عرصه. اگر سازوکارها درست باشد و شوق و ذوق مردم برای حضور زیاد باشد انتخابات خوبی خواهیم داشت و جای نگرانی نیست. اگر فضای انتخابات اینچنین باشد، می دانم برآیند خواست اکثریت مردم چیست و حاصل کار چه خواهد شد؛ انتخاباتی متناسب با شأن جمهوری اسلامی و شأن اسلام و ایران؛ به آن صورتی که مورد توجه ما بوده و هست و حق مردم را ادا می کند.
دومین مسأله این است که مشخص کنیم چه می خواهیم؟ باید مشخص کنیم اصلاحات چیست؟ چه می خواهد بکند؟ من معتقدم این کار شده است و به امید خدا در آینده در معرض افکار عمومی قرار خواهد گرفت.
برای تعریف اصلاحات باید مشخص کنیم به اسلام چگونه نگاه می کنیم؟ به مردم سالاری چگونه می نگریم؟ نسبت میان اسلام و مردم سالاری را چگونه می بینیم؟ نسبت ما با پیشرفت و توسعه جامعه چیست؟ نسبت آن با حق و آزادی مردم با حرمت، عزت، اعتلاء کشور، ملت و مردم چیست؟ باید اینها را مشخص کنیم و پیرامون اصول و معیارهای مشترک جمع شویم، البته باید بر سر درستی آنها صحبت کنیم، نقد کنیم و آنها را در صورت نیاز اصلاح کنیم، این فی نفسه اشکالی ندارد، ولی باید هرچه زودتر از این آشفتگی که پیدا شده و هر کس از ظن خود یار اصلاحات شده نجات پیدا کنیم.
سومین مسأله این است که چه می توانیم انجام دهیم؟ آیا آنچه می خواهیم قابل تحقق است؟ شاید بعضی وقت ها ما چیزهایی می خواستیم و زمینه های تحقق آن در کوتاه مدت فراهم نبود و در نتیجه وقتی به آن نرسیدیم، نوعی دلسردی در جامعه ایجاد شد. واضح است که گاهی ناتوانی یا نقص در برنامه ها یا در مدیریت و اجرا بوده است؟ ولی مهمتر از این عوامل موانع و مشکلات تاریخی، ساختاری و رفتاری است که در مقابل تحقق این خواست ها قد علم کرده است.
یکصد سال است که مردم ایران با همه وجود مردم سالاری را فریاد می زنند، آزادی می خواهند، از استبداد زده شده اند، خواهان استقلال اند، از وابستگی رنج برده اند، در جستجوی پیشرفت اند و ازعقب افتادگی رنج می برند. آزادی، استقلال و پیشرفت خواست تاریخی جامعه ابران است که در انقلاب اسلامی اوج آن را می بینیم. این خواستهای تاریخی بر مبنای هویت تاریخی جامعه ما که هویت دینی است بیان می شود. مردم از موضع دین خواستار استقلال، آزادی و پیشرفت می شوند. حاصل آن هم جمهوری اسلامی است. حرکتی که با رهبری امام و رأی قاطع مردم منجر به پایه گذاری جمهوری اسلامی شد. تحقق این خواست تاریخی و همسو شدن آن با هویت تاریخی، فرهنگی و دینی جامعه امر ممتازی است. اما آیا واقعاً یک شبه یک جامعه می تواند به جمهوریت و مردم سالاری کامل برسد؟ آیا ذهنیت عملی و شرایط تاریخی جامعه آمادگی این را دارد که این مسأله را تحقق بخشد و هزینه آن را بپردازد؟
در مردم سالاری حزب و تحزب امری ضروری است. چقدر جامعه طالب آزادی است؟ خواهان مردم سالاری است؟ چقدر در متن جامعه ما (و نه فقط در میان نخبگان) ضرورت اجرای این اصل جا افتاده است و چقدر ملت حاضر است هزینه تحزب را بپردازد؟ نمی شود مردم سالاری را بخواهیم و همراهی نکنیم. باید ببینیم از نظر تاریخی درچه مقطع تاریخی قرار داریم و مشکلات تاریخی، ساختاری و رفتاری تحقق خواست ما چیست؟ در نظام ما که این همه هزینه و خون داده ایم آیا تمام ساختارها به گونه ای است که خواست های واقعی و آرمانهای مردم در جریان انقلاب که در قانون اساسی هم تصریح شده تحقق یابد یا نه؟ اگر اینچنین نیست عیب در کجاست؟ اساساً یکی از بحثهای محوری اصلاحات آماده کردن مردم برای رفع موانع تاریخی و ایجاد ساختارهای مناسب است. باید موانع تاریخی، ساختاری، رفتاری مشخص شود تا خواستها و برنامه ها واقع بینانه باشد، وعده های بی اساس غیر قابل تحقق ارائه نشود، باید به مردم گفت که به کدام سو حرکت می کنیم، نه اینکه فردا به آنجا می رسیم! از جمله در مورد پیشرفت و توسعه کشور، آیا واقعاً به سمت توسعه و پیشرفت کشور پیش می رویم؟ آیا به سمت عدالت پیش می رویم؟ درست است یک شبه نمی توان در کشوری که به خاطر استیلای رژیم فاسد و دخالت های بیگانه دچار عقب ماندگی مزمن است از هر نظر پیشرفت کرد، تولید، علم، تکنولوژی، یک شبه فراهم نمی شود، امّا باید به آن سو حرکت کنیم. نمی توان انتظار داشت که در کوتاه مدت به جایی برسیم که هیچ مشکلی در هیچ بخشی از جامعه وجود نداشته باشد و همه احساس رضایت کنند، ولی حتماً باید به آن سو حرکت کنیم. اگر شعارهای تند و زیبا بدهیم ولی در عمل خلاف آن را پیاده کنیم، بزرگترین ضربه روحی را به جامعه وارد کرده ایم. باید لحظه به لحظه به مردم گزارش صحیح و درست داد. اگر این کار از طریق رسانه ملی میسر نبود باید راه های دیگر را برای صحبت با مردم آزمود.
رئیس جمهوری سابق ایران سپس با اشاره به اینکه نمی خواهیم دل صاحبان قدرت را به دست آوریم، بلکه می خواهیم در دل مردم جایی داشته باشیم گفت: بارها گفته ام، بازهم می گویم، گناه ما این است که از آزادی دم می زنیم و به این مسأله افتخار می کنیم. ما آزادی جامعه را در اعمال حق حاکمیت انسان بر سرنوشت خود می دانیم. از جمله اینکه بتواند بدون لکنت زبان و بدون هیچ واهمه ای از پرداخت هزینه بالاترین مقام قدرت و حکومت را مورد انتقاد قرار دهد.
آزادی مورد نظر ما را ولنگاری توصیف می کردند! خیر! ولنگاری زیر پاگذاشتن بزرگترین معیارهای بدیهی اسلامی و انسانی است که در حال حاضر شاهد آن هستیم. اگر به از بین رفتن مبانی اخلاقی در جامعه اسلامی، حساس نباشیم بسیار جای نگرانی دارد. از اهداف بزرگ اصلاح طلبی واقعی بالابردن حرمت ملت در عرصه جهانی و دفع خطرات و تهدیدات از کشور و نظام و مردم است.
اگر امکان حضور آزاد فراهم باشد باید خواستها را مشخص کرد تا مشخص شود که کدام خواستها منطبق با خواستهای ملت است، سپس برنامه ها را مشخص کرد و اینکه چه می توان انجام داد و در شرایط فعلی امکان تحقق این خواستها و پاسخ دادن به نیاز واقعی کشور و ملت هست یا خیر؟
اگر بخواهیم جمهوری اسلامی داشته باشیم باید هرکسی با هر قوم، مذهب و گرایش که در این نظام زندگی می کند احساس رضایت کند. اسلامی که مورد نظر ما است، اسلامی است که نه تنها مسلمان در آن احساس حرمت و آزادی و عزت کند بلکه غیر مسلمان نیز همانند مسلمان حقوق، حضور، حرمت، زمینه و امکانات برای تأمین زندگی آبرومند داشته باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به همدان یا هگمتانه اشاره کرد که قبل از اسلام جایگاه بلندی در تاریخ بشری داشته و دارد و بعد از اسلام نیز به عنوان یکی از کانون های بزرگ تمدن اسلامی همواره موقعیت ممتازی داشته است. واقعاً ایران و اسلام تا حد زیادی مرهون تلاشهای ارزنده ای است که همدان بزرگ و سرفراز انجام داده است. امروز نیز جایگاه همدان جایگاه ویژه و ممتازی است.
معتقدم استان همدان هم مثل بسیاری استانهای ما شایستگی پیشرفت های بیشتری دارد. و علی رغم خدمات خوبی که بعد از انقلاب برای استان انجام گرفته، ولی انصاف این است که آنچه همدان به آن رسیده، کمتراز چیزی است که شایسته آن بود! البته این گفته می تواند در مورد بقیه استانها نیز صادق باشد.
خاتمی با اشاره به اینکه همه ما آماده ورود به ماه مبارک رمضان می شویم، گفت: امیدوارم خداوند همه ما را موفق بدارد که با آمادگی وارد ضیافت الهی شویم و همه افراد و جامعه از برکات ماه رمضان برخوردار شوند.
در فرهنگ اسلامی رمضان شهر الله است، ولی از شگفتیها این است که این شهر الله از هر جهت شهر انسان و ماه انسان است. در دیدگاه اسلامی رمضان پیوندی خدا با انسان است. هدف از روزه، تقوا است. تقوا که گاهی خیلی سطحی مورد توجه قرار می گیرد، معنای عمیقی دارد. تقوا تجلی و ظهور انسانیت انسان است.
تقوا نشانه تسلط جنبه انسانی وجود آدمی بر جنبه حیوانی آن است و هنگامی تحقق می یابد که جنبه حیوانی که کشش های فراوانی دارد در خدمت جنبه ملکوتی و والا و انسانی وجود آدمی قرار گیرد.
ماه مبارک رمضان ماه تقواست. رمضان ماه انسان است و ماه بلوغ انسان. این حق و تکلیف که از آن صحبت می شود و هر دو آن هم درست است دو امر متضایف هستند حق مستلزم تکلیف است و تکلیف مستلزم حق، به لحاظ وجودی حق مقدم بر تکلیف است و اگر انسان را به لحاظ فلسفی بررسی کنیم، می بینیم که هر انسان با حق به دنیا می آید، اما تکلیف بعداً وقتی بالغ می شود پیدا می کند. تکلیف نتیجة بلوغ است، اما حق را از بین نمی برد.
معتقدیم بزرگترین حقی که انسان از آن برخوردار است و منشاء آن که نامش اختیار و آزادی آدمی است حق حاکمیت بر سرنوشت است که در دنیای امروز این حقوق را حق طبیعی می دانند و این حق نشانه بلوغ انسان است. انسان بالغ انسانی است که نه تنها بر نفس خودش که بر سرنوشت خودش هم حاکم است و در جامعه وقتی تجلی پیدا می کند که حکومت متکی بر خواست و اراده مردم باشد. مسأله ای که در دنیای امروز مطرح شده و ما در جستجوی ریشه های کار در فرهنگ قرآنی و اسلامی نیز این مساله را می بینیم.
یکی از طلائی ترین اصول قانون اساسی اصل 56 است که می گوید حق حاکمیت مطلق بر انسان و جهان از آن خداست و او انسان را بر سرنوشت اجتماعی خود حاکم گردانیده است. باید بررسی کنیم که انقلاب ما چه خصوصیت هایی داشته که از بسیاری از انقلابها متمایز می شود. گرچه ممکن است که ما در جستجوی نتایج بهتری بودیم اما من معتقدم حاصل انقلاب ما که جمهوری اسلامی ایران بود و انسان بالغ یعنی انسان حاکم بر سرنوشت خودش را به رسمیت شناخت مابه افتخار است.
ان شاء الله خداوند همه ما را در مسیری که مورد رضایت اوست هدایت و حمایت نماید تا بتوانیم رضایت خداو خلق خدا را جلب کنیم.

 
 
تعداد بازدید: ۲۶۳۶۷

 
آرشیو
جستجو براساس تاریخ
 
تازه‌ترین خبرها
۲۹ تير ۱۳۹۸
سیدمحمد خاتمی: تشکل‌های اجتماعی می‌توانند توقعات جامعه را تنظیم کنند
۲۲ تير ۱۳۹۸
سیدمحمد خاتمی: به خاطر ایران باید فداکاری کنیم
۱۵ تير ۱۳۹۸
سیدمحمد خاتمی: در عین حفظ عزت و تمامیت ارضی ایران، به سوی ماجراجویی نرویم
نمایش تمام خبر‌ها »
  سید محمد خاتمی , رئیس جمهور, Mohammad khatami, khatami , khatami.ir, president , sayyid mohammad khatami,